Kiơ̆ trong vă jang proh hơmet, pơgơ̆r dơ̆ng khul kơdră chĕp pơgơ̆r pơlei pơla kơ Hơnih vei lăng kon pơlei tơring Sơn Tây Hạ, dêh char Quảng Ngãi, pơlei Ka Năng gô đei hơgrop hăm pơlei Ra Tân păng pơlei Bà He vă đei jing pơlei ‘nao đei hơnăn Ka Năng. Đơ̆ng rŏng hơgrop, pơlei ‘nao gô đei 293 ŭnh hnam hăm 1.030 ‘nu bơngai, đei jing mĭnh lơ̆m dôm pơlei đei măt bơngai kon pơlei lơ hloh lơ̆m tơring.
Hrei ou, Ka Năng ‘noh pơlei iĕ hloh lơ̆m pêng pơlei gô vă hơgrop dih băl. ‘Nou jing tơring hơtăih yăih, tơring kon pơlei kon kông oei sa păng tơdrong chă yơ yak kơ kon pơlei tơƀơ̆p tôch mơmat tat. Kon pơlei lơ̆m pơlei Ka Năng găh lơ ‘noh bơngai Ka Dong hăm Hre, jang sa iok đei gơnơm đơ̆ng choh jang sa-bri ‘long hăm dôm ‘long pơtăm nhen ‘long keo, chik, ƀum iĕ Nhật Bản, tiu păng chehphe. Rim hnam kon pơlei oei rah rap kiơ̆ jơ̆ng kông kơna tơdrong chă krao hơvơn kon pơlei vang hop akŏm pơlei hlôi tơnap tap, dang ei sa roi tơnap tap mưh pơlei đei pơih să. Ƀok Đinh Văn Loại, Thôn trơng, Bí thư Chi bộ pơlei Ka Năng tơbăt: “Tơring jei hlôi pơchoh ăn iŏk Hnam hop akŏm pơlei Ka Năng pơm hơnih vă đei kmăi kmŏk, mă kăl kmăi tinh kơƀang, rơvơn ăn tơdrong chă pơm hla bơar hăm kmăi kmŏk. Truh ou kơnh, mă blŭng ‘noh hop akoưm rim rim pơlei, koeng kơphô̆ vă hơmet ăn hơgrop dih băl. Jĭ bơngai Ƀĭ thư Chi ƀô̆, kơdih bakăl pơm juk yŭk trong hơlou, đơng rŏng noh truh hăm ŭnh hnam, jang kiơ̆ kơjăp dôm trong bơ̆ jang đơ̆ng Đảng vă kon pơlei kiơ̆ yok rok jơ̆ng".
Tơring Sơn Tây Hạ đei pơjing ‘moi kiơ̆ hơgrop pêng tơring Sơn Tinh, Sơn Màu păng Sơn Lập so. Lơ̆m tơring đei hloh 5.600 ‘nu bơngai, lơ̆m ou kon pơlei kon kông tơmơt 93% măt bơngai kon pơlei. LƠ̆m să hloh 136km², găh să jĭ groi kông, lơ tơring hơnơ̆ng ưh kơ gơh yak tơ̆ ou tơ̆ to tơdăh đei ‘mi kial hơbŭt hơbông. Lơ̆m tơdrong lơ loh, tơdrong proh hơmet pơlei ưh kơ gơh lăp ‘moi kiơ̆ tơdrong pơkăp kơsô̆ ŭnh hnam.
Kiơ̆ trong vă jang đơ̆ng tơring, đơ̆ng 12 pơlei hrei ou gô proh hơmet lê̆ pă 8 pơlei. Mă lei, ưh khan đĭ đăng rim pơlei jei tơmơ̆t lơ̆m tơdrong hơgrop dih băl ôh. Rim pơlei Mang Rễ, Xà Ruông, Nước Kỉa, Hà Lên păng Tà Vinh đei tơlĕch ăn vei kơjăp đêl so kơ yuơ groi teh groi kông, kon pơlei oei sa răh rap păng hơtăih kơ hơnih kơdrơ̆m tơring. Ƀok Cao Quốc Tiến, Bí thư Đảng tơring Sơn Tây Hạ tơbăt: “Mưh jang kiơ̆ hơgrop pơlei, hăm rim pơlei oei hơtăih, trong năm truh tơ̆ hơnih kơdrơ̆m tơring đei pơlei truh 25km trong kông. Lơ̆m mă noh, khul kang ƀô̆ tơ̆ pơlei jei tôch tơnap tap. Kiơ̆ trong tơlĕch ăn kơ jăl ‘nao ou, kang ƀô̆ kăl hlôh vao kmăi kmŏk kơtơ̆ng ang kơna ‘nou jĭ trong jang tôch mơmat tat ăn kơ tơring lơ̆m tơdrong rơih kang ƀô̆ pơlei lơ̆m khei năr ou kơnh. Hrei ou, tơplih kơsô̆ hlôi đei tơlĕch jang kiơ̆ truh tơ̆ pơlei hăm rim kmăi kmŏk kơsô̆ pơyoa ăn kon pơlei pơla. Truh ou kơnh, tơring gô ƀơk ăn kmăi tĭnh ăn đĭ đăng pơlei vă pơyoa ăn tơdrong pơm hla bơar ou to".
Ưh khan lăp tơ̆ tơring groi kông, tơ̆ tơring kơdrơ̆m, tơdrong proh hơmet jei đei hơlen kiơ̆ bro kon pơlei oei păng tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei. Tơ̆ phương Đức Phổ, đơ̆ng 25 Koeng kơphô̆ hrei ou gô tơjur pă 15 koeng kơphô̆ đơ̆ng rŏng hơgrop. Tơring tŏk bŏk tơlĕch iŏk nơ̆r tơgop đơ̆ng kon pơlei hơdrol pơm pơkeh hô sơ pơtruh ăn kơdră kơpal lăng hơlen. Ƀok Trần Ngọc Sang, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng kon pơlei phương Đức Phổ tơroi tơbăt, tơdrong proh hơmet đei chă tơchĕng hơlen tôch kơ brĕ ‘moi kiơ̆ groi teh, tơdrong oei sa păng tơdrong joăt joe kơ kon pơlei. " Lơ̆m khei ‘năr proh hơmet rim koeng kơphô̆, Khul kơdră chĕp pơgơ̆r Đảng adoi nhen khul kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng kon pơlei tơring păng rim hơnih bơ̆ jang hlôi hơlen tôch kơ brĕ găh groi teh adoi nhen tơdrong joăt joe oei sa kơ kon pơlei. Tơdrong proh hơmet rim koeng kơphô̆ đei jang kiơ̆ trong tơchơ̆t: dôm koeng kơphô̆ ưh kơ tôm ŭnh hnam kiơ̆ pơkăp gô hơgrop hăm koeng kơphô̆ tơtil dih băl păng tơdrong oei sa pơma dơnuh lei lăi dih băl".
Kiơ̆ trong vă jang hlôi đei Hơnih vei lăng kon pơlei dêh char Quảng Ngãi kĭ tơchơ̆t, lơ̆m dêh char gô tơjur 549 pơlei, koeng kơphô̆. Đơ̆ng rŏng proh hơmet, lơ̆m dêh char oei pă 1.161 pơlei, koeng kơphô̆, tơjur hloh 32% kơsô̆ pơlei. Mă lei, găh rŏng dôm kơsô̆ ‘nou ưh khan lăp tơdrong kơsô̆ pơlei, koeng kơphô̆. Tơdrong tơm tih tên hloh ‘noh tơ iung pơjing khul chĕp pơgơ̆r kơtei, bơ̆ jang ‘lơ̆ng, jơnei păng trŏ lăp hăm trong bơ̆ jang khul kơdră chĕp pơgơ̆r tơring ƀar kâp.
Kiơ̆ đơ̆ng ƀok Trần Đình Dũng, Kơ iĕng kơdră Hơnih jang vei lăng Tơ iung pơjing khul kơdră tơring găh Sở Nội vụ dêh char Quảng Ngãi, lơ̆m jơ ‘năr tơlĕch jang kiơ̆, dêh char lăng kơjăp truh tơdrong oei sa, hơdrĕch hơdrung, lui khop păng groi teh vă pơjing đei drơ̆ng mĭnh nơ̆r đơ̆ng kon pơlei: "Trong tơlĕch ăn tơm đơ̆ng Khul kơdră Teh đak sơkơ̆t hơdăh, hăm pơlei đơ̆ng 300 ŭnh hnam năm tơ̆ lơ, găh koeng kơphô̆ ‘noh đơ̆ng 350 ŭnh hnam năm tơ̆ lơ, ‘Ngoăih kơ ‘noh oei gô mơ̆ng kiơ̆ kơ tơring, Khul kơdră teh đak pơjao ăn dêh char pơtho tơbăt hơdăh. Hăm tơring kon kông, groi kông, tơring tơnap tap hloh dăh mă tơring đei groi teh mơmat tat, lơ̆m tơdrong proh hơmet oei lăng kơjăp truh tơdrong lui khop, hơdrĕch hơdrung păng tơdrong oei sa pơma dơnuh ou to vă đơ̆ng rŏng proh hơmet, rim pơlei pơla đei iung jang ‘lơ̆ng hơ iă hloh, pơjing rơvơn ăn bơ̆ jang vei lăng, chĕp pơgơ̆r tơring ‘lơ̆ng hơ iă hloh".
Proh hơmet pơlei, koeng kơphô̆ ưh khan lăp vă pơm tơjur khul kơdră chĕp pơgơ̆r. ‘Nou oei jing trong hơlen tôch brĕ vă sơđơ̆ng ăn tơdrong trŏ lăp ‘meh vă vei lăng chĕp pơgơ̆r lơ̆m jăl ‘nao, minh păh vei kơjăp tơdrong tơgoăt kơjăp pơlei pơla, tơdrong oei sa joăt joe păng pơjing rơvơn ăn kon pơlei lơ̆m tơdrong hơrih sa kơ ‘năr. Lăp dang yơ hơmet ‘lơ̆ng trŏ lăp rim tơdrong ‘noh lei tơdrong proh hơmet mă tơpă jơnei păng pơjing hơyak kăl ăn khul kơdră tơring bơ̆ jang ‘lơ̆ng, jơnei lơ̆m khei năr kơnh.
Viết bình luận