VOV4.Bahnar - Lơ\m khei năr tơblăh Mih do\ng teh đak, Trung ương Đảng păng [ok kdră Hồ Chí Minh xkơ\t pơih trong vă tơgu\m ăn kơdrăn tơblăh Trường Sơn ăh 2 tơring hle\ch păng pơmơ\t, hlôi tơgop kăp g^t vă khul linh păng kon pơlei bơ\n pơjing tơdrong đei jơnei tih ăh pơyan puih mak xơnăm 1975. Đơ\ng ro\ng năr đei jơnei rơngei, tơring găh pơmơ\t hlôi iung jing jăl trong 14, dang ei đei ming hơmet, pơih xă jing trong Hồ Chí Minh. Oei găh tơring hle\ch, jơnu\m pơgơ\r teh đak hlôi pơjao ăn Anih tơm linh vei xđơ\ng tơpôl teh đak tơle\ch ming man jăl trong Trường Sơn Đông. Jăl trong âu jing kăp g^t găh tơdrong jang kơ teh đak, hơmet vei xđơ\ng tơpôl păng ato\k mu\k drăm tơpôl ăn tơring.

Đơ\ng ro\ng kơ 40 xơnăm đei jơnei rơngei, kon pơlei Ka Dong păng H’rê tơ\ xăh Ngọk Tem, minh xăh tơnap tap hloh kơ apu\ng hin dơnuh Kon Plông, dêh char Kon Tum đei dơ\ng tơdrong chơt hơ iă tih [ơ\t jăl trong Trường Sơn Đông găn tơ\ xăh hlôi đei pơih xă. Jăl trong teh Trường Sơn xơ\ ki, kon pơlei hlôi tơgop jơhngơ\m atu\m hăm [ô đo#i găn bri pu\ tơmam xa, ‘mra#m phao, pơtruh ăn kơdrăn tơblăh tơring pơbăh, dang ei hlôi đei tuh hăm bê tông, rei kxu tơpăt mlơ\ng. Yă Y Xai - Pho\ B^ thư anih jang Đảng xăh Ngọk Tem, apu\ng Kon Plông ăn tơbăt: atu\m hăm jăl trong kơ hnưr erih âu, dôm xơnăm tơje# âu, Đảng păng teh đak hlôi tơre\k axong man trong nơnăm, dăng tơlei unh hơyuh teh đak, hnam trưng ho\k, hnam pơgang păng lơ trong jang nai ‘măn ăn kon pơlei kon kông, noh um ru\p tơring pơxe\l tơ\ âu roi năr roi ato\k tơ iung:“Jăl trong Trường Sơn adrol ki noh trong teh, ie\ vih vơ\t tơnap tap. Đơ\ng năr pơih xă trong Trường Sơn noh tơdrong erih kon pơlei tơplih [iơ\, tơdrong jang hăm rim ‘nu bngai duh đei hơto\k, anih jang adoi đei hơmet ‘lơ\ng. Mă hăt noh hăm kon pơlei Ka Dong, đơ\ng đei jăl trong noh kon pơlei jang [a hơ[o [um chă te\ch hiôk hian hloh, đei tơmam te\ch răt xđơ\ng ‘lơ\ng hloh”.

Đơ\ng kơ\l blu\ng kơ tơring kdra#m Thạnh Mỹ, apu\ng Nam Giang, dêh char Quảng Nam, jăl trong Trường Sơn Đông găn dêh char Quảng Ngãi, Kon Tum  đang kơ noh truh dêh char Gia Lai, Dak Lak păng Lâm Đồng. Tơ\ tơring kăng kư\ cách mạng Sơn Lang, apu\ng Kbang – pơlei pơla [ok Núp nuih mơng, kon pơlei Bahnar tơ\ âu chơt hơ iă yuơ jăl trong teh găn bri xơ\ ki dang ei hlôi đei pơih xă vih vơ\t hiôk hian. Duh tơ\ jăl trong teh âu xơ\ ki, kon pơlei Bahnar tơ\ âu hlôi muih choh koh ‘long đơ\ng bri Kbang ‘nhăk truh anih tơm Hà Nội vă man pơxat nhâp [ok Hồ. Lăng jăl trong teh yuơ [ok Hồ păng Anih tơm Ch^nh tr^ pơih xơ\ ki, dang ei đei teh đak axong man kjăp ‘lơ\ng, kon pơlei Bahnar tơ\ âu roi [lo\k hơdơ\r kơ [ok Hồ hloh. 

Jăl trong Trường Sơn Đông nuih mơng xơ\ ki, dang ei pơtoi đei axong ming man pơih xă, găn lơ tơring kăng kư\ cách mạng tơ\ 4 dêh char Tây Nguyên, tơroh lơ tơring teh nuih mơng nhen: xăh Đak Ring, Đak Nên (dêh char Kon Tum); xăh Sơn Lang, Tơ Tung, Đất Bằng (dêh char Gia Lai). Noh duh jing pơlei pơla kơ dôm bngai muih mơng nhen: Đinh Núp, A Gió, Kpă K’lơng, Wừu ‘nâu nai..... Kơdih tơring teh nuih mơng noh, dôm bngai kon nuih mơng, atu\m hăm jăl trong teh Trường Sơn Đông xơ\ ki hlôi tơgop kăp g^t pơjing tơdrong jơnei tih ăh pơyan puih mak xơnăm 1975. Tơdrong kăp g^t kơ hnưr erih, kjă kăp g^t kơ tơdrong erih duh nhen tơdrong kăp g^t kơ jăl trong Trường Sơn Đông hlôi đei xkơ\t. {ok Hà Sơn Nhin - jang lơ\m Trung ương Đảng, B^ thư anih jang dêh char Gia Lai tơroi:“Jăl trong Trường Sơn Đông đei axong ming man noh jăh vă akhan, Đảng, teh đak đei trong jang đơ\ng đunh bơih păng jing kăp g^t tih tên. Găh dêh char Gia Lai noh jăl trong âu kơdâu găn dêh char truh 247km, găn 6 apu\ng păng 26 xăh mă tơtă xăh tơnap tap ngăl, dôm xăh kăng kư\ cách mạng xơ\. Đei jăl trong Trường Sơn Đông gô tơgop ato\k mu\k drăm, tơpôl, xut le# pơngot tơjur hin dơnuh”

Oei Đại tá Hà Huy Hùng, jang lơ\m Jơnu\m pơgơ\r bơ\ trong Trường Sơn Đông, lơ\m Anih tơm linh vei xđơ\ng tơpôl teh đak noh ăn tơbăt: “Kon pơlei tơ\ tơring ataih yaih mă lơ noh kon pơlei kon kông, đơ\ng ro\ng 40 xơnăm đei jơnei rơngei mă tơdrong erih duh oei tơnap tap. Đơ\ng đei jăl trong noh tơdrong erih hơto\k [iơ\, tơdrong hlôh vao adoi rơđăh rơđong hloh. ‘Nâu jing jăl trong mă Đảng păng teh đak pôk bơnê hăm dôm bngai hlôi vang jang cách mạng đơ\ng lơ xơnăm kơ âu. Đơ\ng ro\ng kơ đei jơnei rơngei tam mă ke\ ato\k tơ iung mu\k drăm tơpôl noh dang ei đei jăl trong âu gô tơgop tơplih hơ iă [iơ\ ăn kon pơlei”

Hăm tơdrong kăp g^t noh, xơnăm 2007, Jơnu\m pơgơ\r t/đ pơjao ăn anih tơm linh vei xđơ\ng tơpôl teh đak pơm tơ ‘ngla io\k man trong Trường Sơn Đông, hăm kxo# jên hloh 10.000 tih hlak jên. Tơdrong ming man ataih pơhlom 700 km, jing jăl trong tơm tơroh 7 dêh char tơring to\k bo\k păng Tây Nguyên, đơ\ng Quảng Nam, Quảng Ngãi, Kon Tum, Gia Lai, Phú Yên, Dak Lak truh tơ\ Lâm Đồng. Duh hăm tơdrong kăp g^t kơ tơdrong vă jang, ‘nao âu, Pho\ kdră Kuôk ho#i [ok Huỳnh Ngọc Sơn atu\m hăm khul bơ\ jang kơ Kuôk ho#i hlôi năm hơlen tơdrong jang tơ\ jăl trong âu. Kiơ\ đơ\ng noh ăn [ôh, jăl trong Đông Trường Sơn hlôi keh đang păng axong kơdâu vih vơ\t đei  ¾ tơdrong ataih kơ jăl trong, keh đang đei 410km drơh trong, 2 păh trong tih hiôk, 100 to\ gơng păng 1 pôm trong hơlu\ng, io\k hơlen păng pơjao ăn Anih tơm jang găh trong nơnăm tơmơ\t io\k yua 33/57 tơdrong ming man. Pơtôch ‘măng năm hơlen tơpă, Pho\ kdră Kuôk ho#i Huỳnh Ngọc Sơn hlôi pơgơ\r tơdrong hop ako\m xkơ\t tơdrong hơlen axong jang, Pho\ kdră Kuôk ho#i xkơ\t, tơdrong ming man âu jing kăp g^t kơ teh đak, hơmet tơdrong vei xđơ\ng tơpôl păng ato\k mu\k drăm; Pơkăl tơ ‘ngla io\k ming man păng dôm anih io\k man kăl ako\m rim tơdrong ke\ đei, pơtru\t kơtang tơdrong ming man lơ\m khei năr truh. Lơ\m noh, găh jăl đơ\ng Thạnh Mỹ - Quảng Nam truh M’Drak  – Dak Lak athei vei xđơ\ng keh đang tơdrong tơroh pơtoi lơ\m xơnăm âu, adar hloh noh lơ\m khei 1 xơnăm 2016. Pho\ kdră Kuôk ho#i Huỳnh Ngọc Sơn tơroi:“Jơnu\m axong jang pơgơ\r ako\m hơmet vă keh đang dôm jăl tam mă keh, vă dăh xđơ\ng keh đang kjăp. Tenh kuăng io\k yua, păng tơle\ch ming man tenh kuăng tơ\ dôm jăl tam mă keh hlôi đei k^ pơkăp. Tơre\k hơlen tôm tơdrong đei [ôh nhen pơro đak to\ng, anih teh hơlih, ăh jrăng gơng athei kjăp hli đak tơhiu păk tơgơ\... Hơlen lăng dôm anih hlôi ming man ‘lơ\ng vă hơmet axong pơtoi ming man dơ\ng. Athei adrin keh đang jăl trong đơ\ng Thạnh Mỹ - Quảng Nam truh M’Đrak – Dak Lak ăh je# đ^ xơnăm 2015, adar hloh noh ăh khei 1-2016”

Jăl trong Đông Trường Sơn nuih mơng xơ\ atu\m hăm kon pơlei kon kông erih tơ\ hơbon Trường Sơn xă xeng hlôi minh bơnôh kiơ\ cách mạng, tơguăt tơguăl khul gru\p jang vă pơjing tơdrong đei jơnei nuih mơng, pơ rơngei tơring pơbăh, rơngei teh đak. Đơ\ng ro\ng 40 xơnăm đei jơnei rơngei, jăl trong teh nuih mơng noh pơtoi đei teh đak axong ming man pơih xă, tơroh dôm tơring teh nuih mơng, vei xđơ\ng tơdrong đei jơnei kơ cách mạng, jang kiơ\ pơkăp kơ teh đak, hơmet vei xđơ\ng tơpôl păng ato\k tơ iung mu\k drăm tơ\ tơring to\k bo\k păng Tây Nguyên.