VOV4.Bahnar - Hăm kơtơ\ng ang tơroi bơngai ho\k kơjung kơ teh đak Trung Quốc akhan, t^ng n^ng đei đơ\ng tơm Trung Quốc păng bro\ kơ teh đak Trung Quốc, lơ bơngai jang hơlen tơdra hri, bơngai reh t^ng n^ng Việt Nam hlôi pơtruh nơ\r xơkơ\t: t^ng n^ng noh mu\k drăm kơ bơnagi Việt Nam. Việt Nam athei đei trong tơbang pran vă tơ[ôh hăm apu\ng plenh teh băt: t^ng n^ng noh jing bro\ kră xơ\ kơ hơdrung kon pơlei Việt Nam.

Kon pơlei Việt Nam đơ\ng xơ\ đei akhan: “T^ng n^ng bầu bơngai yơ reh noh mơ\ng kơdih, bơngai drăkăn noh ne\ kơ mơ\ng tơdra t^ng n^ng”. Minh nơ\r pơtho akhan mă yă [ok bơ\n xơ\ hlôi tơbang tơdrong hơ iă đơ\ng bro\ âu. Tơdra bro\ che\p ba pơ hngol hơdrung hơdre\ch Việt noh hlôi hram pă le\ dôm hnưr kon xâu.  

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến akhan, đơ\ng đunh xơ\, t^ng n^ng hlôi jing xe\ch pham kơ kon pơlei Việt Nam, minh tơmam pơtih, tang măt ăn joh ayo\ hơdrung hơdre\ch Việt:  “T^ng n^ng đei [ôh tơ\ lơ tơring đơ\ng tởing pơxe\l, pơlei pơla ataih yaih duh đei t^ng n^ng. Lơ\m khul joh hri kaih lương, hri cung đình Huế adoi đei t^ng n^ng ngăl. Đơ\ng Kách mạng khei 8 truh dang ei bơ\n hơmet pơ ‘lơ\ng t^ng n^ng, hlôi đei lơ [ai hri chih tơdra ăn t^ng n^ng. Noh jing tơdrong hơto\k tih tên tơpă”.

Mă truh dang ei tam mă đei bơngai xơkơ\t hơdăh găh t^ng n^ng đei đơ\ng lai yơ, mă lei rim kon pơlei Việt Nam duh gơh xơkơ\t t^ng n^ng noh bro\ kơ kon pơlei Việt, hlôi đei đơ\ng đunh xơ\. Hăm dôm bơngai hlôi găn ga 2 tơdrogn tơblăh ayăt đơ\ng hơdrung hơdre\ch, tơdra t^ng n^ng hơnơ\ng đei lăp mơ\ng hloh. Đơ\ng xơ\ mơ\t tơblăh ayăt, ‘nho\ng oh [ô đo#i adro# ‘meh mơ\ng tơdra t^ng n^ng đe\ch. Kiơ\ hơyuh rapor đơ\ng rađiô nơ\r pơma Việt Nam, kon pơlei ja#p teh đak, [ô đo#i tơ\ kơdrăn tơblăh lăp kơ tơdra t^ng n^ng đơ\ng Đức Nhuận hăm [ai “Ru con Nam Bộ”, “Hà Nội - Huế - Sài Gòn”, “Vũ Khúc Tây Nguyên”, “Quê tôi giải phóng”... Tơdra t^ng n^ng đơ\ng NSUT Mạnh Thắng hăm [ai “Vì miền Nam” hlôi tơgop tơroh đon bơnôh khul linh păng kon pơlei lơ\m dôm xơnăm tơblăh pơ rơngei tơring pơbăh rơngei teh đak.

Tơdra hri kơ hơdrung hơdre\ch pơma atu\m păng tơdra t^ng n^ng pơma adro# hlôi pơm ăn kon bơngai tơguăl băl hloh. Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tâm akhan: “Tơdra hri ưh kưo đei nơ\r, đon kơche\ng đơ\ng bơngai mơ\ng noh rim bơngai phara băl. T^ng n^ng hlôi pơm vơch jơhngơ\m ăn bơngai pơcheh tơdra hri. Dôm [ai hri ‘nao mă bơngai pơcheh tơdra hri chih, adoi [enh kơ jơhngơ\m đon kon pơlei, noh tơdra t^ng n^ng adoi tro\ [lep hăm tơdra ‘nao dang ei”.

Tơdra t^ng n^ng ưh kơ adro# đei lu\ lăp tơ\ Việt Nam mă lang xă truh lơ tơring lơ\m kơpal teh. Hloh tong ane# anglo\ xơnăm kơ âu, jo# đơ\ng mă bơngai rơgei găh t^ng n^ng noh Mạnh Thắng reh tơdra t^ng n^ng tơ\ anih tơm Yangon (Myanmar), truh dôm tơdrong năm pơdăh ja#pkơpal teh đơ\ng khul jang joh ayo\ Việt Nam, t^ng n^ng hlôi jing bro\ đei apu\ng plenh teh lu\ lăp, hmach bơnê.

Lơ bơngai reh t^ng n^ng Trung Quốc lăp ho\k reh t^ng n^ng Việt Nam. Xơnăm 1966 [ơ\t năm pơdăh tơ\ Trung Quốc, [ok Đức Nhuận hlôi pơtho ăn bôl boăl teh đak đe reh t^ng n^ng Việt Nam lơ\m 45 năr. Truh xơnăm 1969, khul joh ayo\ Trung Quốc kiơ\ ho\k reh t^ng n^ng đơ\ng nghệ sĩ Đoàn Anh Tuấn…

T^ng n^ng Việt Nam hlôi yak kiơ\ dôm nghệ sĩ năm pơdăh ja#p tơring lơ\m kơpal teh, tơgu\m bôl boălapu\ng plenh teh hlôh vao hơdăh hloh kơ teh đa, đon bơnôh kon bơngai Việt Nam. Nhak sih Đỗ Hồng Quân, Kơdră Jơnu\m bơngai pơcheh tơdra Việt Nam tơroi: “Nhen minh nơ\r pơma ưh kơ lai yơ tơplih. Noh jing t^ng n^ng kră xơ\ đei đơ\ng đơ\ng đunh, đơ\ng kơ rơbâu xơnăm kơ hơdrung hơdre\ch Việt Nam. Hăm tơdrong bơ\ bro\ đơ\ng pơle pơ o, hla, đơ\ng tơmam drăm kơ hơdrung hơdre\ch duh nhen tơm a hla chă kơ t^ng n^ng tơguăt hăm tơdrong erih tơ\ tơring pơxe\l Việt Nam. Hơdăh tơdrong noh ưh kơ lai yơ hơ ngăh. bôl boăl teh đak đe ‘meh hơlen hơdăh găh t^ng n^ng noh truh Việt Nam, păng đei bơngai rơgei găh t^ng n^ng Việt Nam tơblang păng reh t^ng n^ng ăn đe ye\t mơ\ng, noh đe ye\t pơtơm [ôh tơdrong ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng tơdra t^ng n^ng hơdrung hơdre\ch bơ\n”.

Đơ\ng lơ hnưr kon xâu, đơ\ng bơngai mă đe ưh kơ băt hơnăn truh bơngai mă đe băt truh.., t^ng n^ng hlôi đei anih dơ\ng kăp g^t lơ\m tơdrong erih tơdra hri kơ tơpôl Việt Nam. Tơdrong mă minh hơdrung dăh mă minh teh đak yơ mơ\ng tơdra hri kơ teh đak nai noh ưh kơ đei kiơ kăp g^t. Nhen dôm chăl pơtao xơ\ tơ\ Việt Nam hlôi hram tơdra hri Trung Quốc, dăh mă khei năr tơje# âu bơ\n hram tơdra jri đơ\ng teh đak nai. Noh jing tơdrong hiôk kơ băt kơlih lơ\m tơdrong erih hrơu hrâu joh ayo\ dang ei. Mưh lei adro# băt hơdăh găh tơm a hla chă, pơg^t kơ hnưr erih, pơg^t kơ joh ayo\ đơ\ng dôm teh đak, mă ưh kơ đei đon bơnôh kơne# yơ, mă noh jing hnưr erih kơ minh kơloăi bro\ juăt jue kră xơ\.

Lan chih păng rapor