VOV4.Bahnar - Cư Elang jing xăh ataih yaih kơ apŭng Ea Kar, dêh char Đăk Lăk, tơkuh hăm xăh Vụ Bổn (apŭng Krông Pách), xăh Cư Pui (apŭng Krông Bông) păng xăh Cư Bông (apŭng Ea Kar). Pơđĭ 3 xăh tơjê̆ băl hlôi đei dôm anih hơbuh pơrang jĭ covid-19 lơ̆m pơlei pơla. Găh Cư Elang oei ăh tong anê̆ 3 xăh hơbuh pơrang jĭ, mă lei gơnơm đei tơdrong drơ̆ng nơ̆r đơ̆ng kon pơlei hăm dôm trong jang tang găn păng tơjră pơrang jĭ kơjăp đơ̆ng jơnŭm pơgơ̆r tơring, xăh hlôi ưh đei bơngai ƀơm jĭ covid-19, vei xơđơ̆ng hơtŏk tơ iung mŭk drăm tơpôl.

Anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt đei ‘măn ăh Hnam pơgơ̆r jang kơ Dơnâu đak Ea Rớt ataih đơ̆ng tơring kon pơlei oei xa mă lei xơgaih ‘lơ̆ng. ‘Nâu jing anih pơkăp oei tơklăh hăm dôm kon pơlei kơ  Cư Elang chôt vih đơ̆ng dôm dêh char găh pơbăh vă tang găn păng tơjră pơrang jĭ covid-19. Pơm kiơ̆ xơnong jang tơ̆ âu, Phŏ Kơdră anih jang y tê̆ xăh Cư Elang, pơmai Nguyễn Thị Yến ăn tơbăt, anih âu pơtơm đei iŏk pơm anih pơkăp oei tơklăh ăh jê̆ đĭ khei 8. Adrol kơ noh, xăh đei 2 anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt tơ̆ Hnam trưng Trung học kơ sơh Phạm Hồng Thái păng Hnam trưng jăl kơđeh Nguyễn Thái Học. Ăh jê̆ đĭ khei 7/2021, pơđĭ 2 anih pơkăp oei tơklăh âu pơkăp oei tơklăh hăm  208 ‘nu bơngai chôt vih đơ̆ng tơring hơbuh pơrang jĭ. Đei kon pơlei tơ̆ tơring păng minh ƀar anih jang ‘mêm bơnat tơgŭm tơmam xa, rim bơngai xơđơ̆ng pơm kiơ̆ tơnăp tơdrong pơkăp oei tơklăh minh ƀôt 14 năr, đơ̆ng rŏng kơ noh pơtoi vih oei tơklăh tơ̆ hnam lơ̆m 14 năr dơ̆ng. Ăh jê̆ đĭ khei 8, oei pă hloh 10 ‘nu athei pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh minh ƀôt, đei ‘nhăk truh Hnam pơgơ̆r jang kơ Dơnâu đak Ea Rớt, pơdreo dôm hnam trưng hŏk vă pơ ‘nguaih pruih pơgang pơlôch xơmach hơmet ăn xơnăm hŏk ‘nao. Pơmai Nguyễn Thị Yến tơroi, gơnơm đei tơdrong drơ̆ng nơ̆r đơ̆ng kon pơlei atŭm hăm khul jang kơpal tơ̆ Cư Elang hlôi tang găn keh kong, ưh đei lê̆ pơrang jĭ covid-19 tơpoh truh tơ̆ xăh: “Xăh tơlĕch tôm khul tang găn covid lơ̆m tơpôl, y tê̆ thôn pơlei, jơnŭm vei hơlen... ăh mă băt đei bơngai chôt vih đơ̆ng tơring hơbuh pơrang jĭ, pơtih nhen Vụ Bổn, Cư Bông noh athei tơroi hloi, lăng atŭm noh jang tôch tơnăp. Nhen tơdrong đei ƀôh noh xơ̆, đei 2 ‘nu đơ̆ng Cư Bông năm nhâ̆u noh đei xư băt hloi păng hlôi ‘nhăk truh oei ăh anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt. Anih jang y tê̆ hlôi tơroi hơnơ̆ng, oei kon pơlei tơ̆ âu noh băt hơdăh, mă hăt noh kon pơlei đe pơm kiơ̆ roi tơnăp, đe yĕt ưh đei klenh ôh”.

Trŏ nhen nơ̆r Phŏ Kơdră anih jang y tê̆ xăh Cư Elang, tơdrong hơdral đơ̆ng kon pơlei hlôi tơgŭm xăh tơjră pơrang jĭ tơnăp hloh. Ăh tam mă đei anih pơkăp oei tơklăh minh ƀôt, bơngai đơ̆ng dôm dêh char hơbuh pơrang jĭ vih truh Cư Elang hlôi pơm kiơ̆ kơjăp tơdrong pơkăp oei tơklăh tơ̆ hnam. Kơplăh dôm tơring tang găn vih vơ̆t, kon pơlei lơ̆m xăh krao điê̆n thoăi hơlêm kon hơ ioh nĕ kơ vih, pơm kiơ̆ tơdrong pơkăp tơklăh oei ataih băl lơ̆m tơpôl vă ưh đei lê̆ pơrang jĭ tơpoh lang xă. ‘Nhŏng Vàng Seo Pao, tơ̆ Tơring oei ‘nao kơsô̆ 1 – dơnâu đak Krông Pách thượng, xăh Cư Elang ăn tơbăt: “Mưh vih duh athei oei tơklăh, mă oei tơ̆ noh duh athei oei tơklăh, noh kiơ̆ kơ bre klo hơkăn kơchĕng, noh hơlêm kon hơ ioh oei tơ̆ noh hloi, gô đĭ pơrang noh năm jang hơlơ̆k dơ̆ng. Hơlêm kon hơ ioh athei oei tơ̆ noh pơm kiơ̆ ƀlep tơnăp, ưh gơh chă năm tơ̆ âu tơ̆ to ôh”.

Kiơ̆ kơ ƀok Trần Văn Thanh, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Cư Elang, lơ̆m kơsô̆ 11 thôn pơlei kơ xăh, noh Anih axong oei ‘nao kơsô̆ 1 oei tơnap tap hloh, kơyuơ minh ƀar kon pơlei duh oei yông đơ̆ng tơring dơnâu đak tơ̆ xăh Cư San (apŭng M’Drak) truh. Tang găn jĭ Covid-19, xăh hlôi hơvơn dôm khul jang tơ̆ tơring, akŏm jing 10 khul pơlơh băl tơgŭm kon pơlei bơ̆ hnam, kiơ̆ pơkăp “bơngai truh adrol tơgŭm bơngai truh đơ̆ng rŏng”. Lơ̆m jâ̆p tơring, xăh hlôi iŏk xơnong jang đơ̆ng kon pơlei atŭm hăm dôm khul jang y tê̆, khul dân kuân, kŏng ang xăh, hơlen kơjăp bơngai mơ̆t lĕch, jang kơjăp tơdrong tơroi y tê̆.

Tơdrong drơ̆ng minh đơ̆ng kon pơlei hlôi tơgop tơgŭm Cư Elang tang găn keh kong, ưh đei lê̆ pơrang jĭ covid-19 hơbuh hli, mă oei ăh tong anê̆ kơ 3 tơring hơbuh pơrang jĭ noh xăh Vụ Bổn (apŭng Krông Pách), xăh Cư Pui (apŭng Krông Bông) păng xăh Cư Bông (apŭng Ea Kar). Ƀok Trần Văn Thanh ră hơdăh: “Găh tơkuh hăm xăh Vụ Bổn noh dang ei nhôn duh oei pơtoi 4 anih hơlen, đei dôm khul jang hơlen kơ thôn pơlei, dân kuân păng kŏng ang xăh, athei kâ̆m dôm unh hnam lơ̆m tơring oei pơm kiơ̆ pơkăp 16 noh ưh gơh găn tơring. Hăm tơring tơkuh xăh Cư Bông noh nhôn đei khul chă hơlen. Tôm xăh đei 50 khul covid lơ̆m tơpôl, minh khul pơgơ̆r hơlen đơ̆ng 30 - 50 unh hnam kon pơlei kiơ̆ kơsô̆ măt bơngai kơ rim thôn. Kiơ̆ đơ̆ng băt hơdăh kơ rim khul chih akŏm đei lơ̆m grŭp zalô, pơtih nhen đei bơngai yơ athei pơm kiơ̆ pơkăp oei tơklăh noh khul adoi băt, jơnŭm pơgơ̆r thôn băt, mưh ƀôh đe xư ưh đei pơm kiơ̆ ƀlep dăh mă đei tơdrong kiơ noh nhôn pơtruh khul jang năm hơlen ưh kơ mơ̆ng măng năr hloi.

Jăh vă akhan, hăm dôm trong kơjăp đơ̆ng jơnŭm pơgơ̆r tơring, tơdrong drơ̆ng minh đơ̆ng kon pơlei, xăh Cư Elang, apŭng Ea Kar, dêh char Đăk Lăk tŏk bŏk oei vei xơđơ̆ng vei vêr “tơring jơk” ăh tong anê̆ tăp dăr “tơring hiơ̆r Covid-19”, tơgŭm kon pơlei xơđơ̆ng tơdrong erih.

Lan chih păng pơre nơ̆r