Patagok kinh tế, patrun kathaot khang kajap ka urang bhum ceik
Patagok kinh tế, patrun kathaot khang kajap ka urang bhum ceik

Bruk patrun kathaot khang kajap ka bhap bani urang bangsa takik nan lac sa dalam dom bruk ngak prong hu pakat ủy, karja puk palei, mặt trận, kapul nytaom huyện bhum ceik Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận biak sangka. Tukvak tapa, Mặt trận dom pakat huyện Bác Ái hu jhul pakhang bruk pathau khan jak ba bhap bani salih janih phun pala, anek athur raong njauk haong langik tasik neh riya di puk palei. Meng ralo jalan ngak gheih dalam bruk daong brei mesre cakrok patagok bruk ngak mbang pala drak, gam haong bruk kham merat di bhap bani hu ngak brei patagok rai diuk bhap bani urang bangsa takik bhum ceik, ngak brei patrun kathaot khang kajap.

Patagok kinh tế, patrun kathaot khang kajap ka urang bhum ceik

Patagok kinh tế, patrun kathaot khang kajap ka urang bhum ceik

Bruk patrun kathaot khang kajap ka bhap bani urang bangsa takik nan lac sa dalam dom bruk ngak prong hu pakat ủy, karja puk palei, mặt trận, kapul nytaom huyện bhum ceik Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận biak sangka. Tukvak tapa, Mặt trận dom pakat huyện Bác Ái hu jhul pakhang bruk pathau khan jak ba bhap bani salih janih phun pala, anek athur raong njauk haong langik tasik neh riya di puk palei. Meng ralo jalan ngak gheih dalam bruk daong brei mesre cakrok patagok bruk ngak mbang pala drak, gam haong bruk kham merat di bhap bani hu ngak brei patagok rai diuk bhap bani urang bangsa takik bhum ceik, ngak brei patrun kathaot khang kajap.

Pala phun mbang baoh jaln ngak mbang birau di urang nong huyen Thuan Nam
Pala phun mbang baoh jaln ngak mbang birau di urang nong huyen Thuan Nam

Meng bruk jhul khang peih ngak danak dak salih janih phun pala, tal urak ini, huyện Thuận Nam padang hu bhum pala phun mbang baoh praong, hu biak rilo janih baoh, peih tabiak jalan ngak mbang bahrau ka urang ngak nong. Hadei di ini, lac kadha vak di Hồng Lâm angaok báo Ninh Thuận brei thau dom kein laba meng bruk salih janih phun pala:

Pala phun mbang baoh jaln ngak mbang birau di urang nong huyen Thuan Nam

Pala phun mbang baoh jaln ngak mbang birau di urang nong huyen Thuan Nam

Meng bruk jhul khang peih ngak danak dak salih janih phun pala, tal urak ini, huyện Thuận Nam padang hu bhum pala phun mbang baoh praong, hu biak rilo janih baoh, peih tabiak jalan ngak mbang bahrau ka urang ngak nong. Hadei di ini, lac kadha vak di Hồng Lâm angaok báo Ninh Thuận brei thau dom kein laba meng bruk salih janih phun pala:

Kayua habar pandap panda kaya nong Việt oh ka hu sangka đăng ký bảo hộ?
Kayua habar pandap panda kaya nong Việt oh ka hu sangka đăng ký bảo hộ?

Việt Nam lac sa negar ngak nong ngan haong ralo kaya nong hu yaom pablei tabiak negar langiu, dalam taneh ia urak ini hu jaik 800 janih pandap panda kaya nong – kaya glai – kaya ikan dalam aia hu angan je, daok di 720 puk palei, min tal urak ini bahrau hu jaik 50 chỉ dẫn địa lý saong jaik 140 angan je hu chứng nhận, angan je tập thể hu đăng ký, hu bảo hộ. Dalam nan, hu biak takik angan je đăng ký bảo hộ di negar langiu yau: aia mesil Phú Quốc, cà phê Trung Nguyên… Anak meta mboh lac, meyah bruk đăng ký sáng chế, dak padang angan je saong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hu sangka đầu tư ye pren meriak gauk di pandap panda kaya nong Việt jeng hu tagok. Min kayua habar urang nong saong doanh nghiệp ngak nong oh ka mbak carak?

Kayua habar pandap panda kaya nong Việt oh ka hu sangka đăng ký bảo hộ?

Kayua habar pandap panda kaya nong Việt oh ka hu sangka đăng ký bảo hộ?

Việt Nam lac sa negar ngak nong ngan haong ralo kaya nong hu yaom pablei tabiak negar langiu, dalam taneh ia urak ini hu jaik 800 janih pandap panda kaya nong – kaya glai – kaya ikan dalam aia hu angan je, daok di 720 puk palei, min tal urak ini bahrau hu jaik 50 chỉ dẫn địa lý saong jaik 140 angan je hu chứng nhận, angan je tập thể hu đăng ký, hu bảo hộ. Dalam nan, hu biak takik angan je đăng ký bảo hộ di negar langiu yau: aia mesil Phú Quốc, cà phê Trung Nguyên… Anak meta mboh lac, meyah bruk đăng ký sáng chế, dak padang angan je saong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hu sangka đầu tư ye pren meriak gauk di pandap panda kaya nong Việt jeng hu tagok. Min kayua habar urang nong saong doanh nghiệp ngak nong oh ka mbak carak?

Dom doanh nghiep ban raya Ho Chi Minh ngak habal piah pambak tame Hiep Dinh CTTPP
Dom doanh nghiep ban raya Ho Chi Minh ngak habal piah pambak tame Hiep Dinh CTTPP

Pathau … , Hiệp định pambuak bruk abih gah saong tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) barau hu Quốc hội brei tapa saong hu ba tabiak ngak tui di bilan 12 tal. Tuk hiệp định ini hu ba tame pandar ye meda cakak trun jaik abih jien kak je, dalam nan 66% janih pandap kak je meda mai 0%. Gah jhik pet saong takhok kalik, kadung bak hu mbang tui rilo thuế ưu đãi di abih. Yau nan, dom doanh nghiệp di ban raya HCM kuhria caga hagait piah pambak tame siam cơ hội ini? Lệ Hằng, urang vak di rayo sap ndom VN daok di ban raya HCM hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

Dom doanh nghiep ban raya Ho Chi Minh ngak habal piah pambak tame Hiep Dinh CTTPP

Dom doanh nghiep ban raya Ho Chi Minh ngak habal piah pambak tame Hiep Dinh CTTPP

Pathau … , Hiệp định pambuak bruk abih gah saong tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) barau hu Quốc hội brei tapa saong hu ba tabiak ngak tui di bilan 12 tal. Tuk hiệp định ini hu ba tame pandar ye meda cakak trun jaik abih jien kak je, dalam nan 66% janih pandap kak je meda mai 0%. Gah jhik pet saong takhok kalik, kadung bak hu mbang tui rilo thuế ưu đãi di abih. Yau nan, dom doanh nghiệp di ban raya HCM kuhria caga hagait piah pambak tame siam cơ hội ini? Lệ Hằng, urang vak di rayo sap ndom VN daok di ban raya HCM hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

Urang nong bhum taneran kraong Cửu Long dang oh kajap kayua yaom cam sành trun yaom
Urang nong bhum taneran kraong Cửu Long dang oh kajap kayua yaom cam sành trun yaom

Hadei di phun tabau, bei java, urak ini, bhapbini bhum taneran kraong CL daok huyn akaok kayua baoh cam sành yaom pablei daok trun hamiet. Kadha vak di Tấn Phong- urang vak di rayo sap ndom VN daok di tỉnh Hậu Giang brei thau ka bruk cam sành yaom pablei bier di abih kuhria meng dahlau mai ngak ka urang nong khat trak. ​

Urang nong bhum taneran kraong Cửu Long dang oh kajap kayua yaom cam sành trun yaom

Urang nong bhum taneran kraong Cửu Long dang oh kajap kayua yaom cam sành trun yaom

Hadei di phun tabau, bei java, urak ini, bhapbini bhum taneran kraong CL daok huyn akaok kayua baoh cam sành yaom pablei daok trun hamiet. Kadha vak di Tấn Phong- urang vak di rayo sap ndom VN daok di tỉnh Hậu Giang brei thau ka bruk cam sành yaom pablei bier di abih kuhria meng dahlau mai ngak ka urang nong khat trak. ​

Ban raya Ho Chi Minh pathau khan hukum meng mang Internet
Ban raya Ho Chi Minh pathau khan hukum meng mang Internet

Piah peih ngak đề án patagok bruk brei thau adat hukum di ban raya HCM tukvak 1 (2015 – 2018) saong yam tal tukvak 2 (2018 – 2021), ban raya HCM barau tabiak mbaok blah web pathau khan adat hukum ban raya HCM di libik: www.tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn). Blah web ini caong lac meda jeng jalan khan ka bhapbini saong doanh nghiệp, patagok bruk hu thau saong rik daong dak padang xã hội siam mekre, ngak njauk tui adat hukum, pakhang pakajap hatai jia saong bruk pachreih tui di bhapbini brei ka karja. Hà Khánh – urang vak di rayo sap ndom VN hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

Ban raya Ho Chi Minh pathau khan hukum meng mang Internet

Ban raya Ho Chi Minh pathau khan hukum meng mang Internet

Piah peih ngak đề án patagok bruk brei thau adat hukum di ban raya HCM tukvak 1 (2015 – 2018) saong yam tal tukvak 2 (2018 – 2021), ban raya HCM barau tabiak mbaok blah web pathau khan adat hukum ban raya HCM di libik: www.tuyentruyenphapluat.tphcm.gov.vn). Blah web ini caong lac meda jeng jalan khan ka bhapbini saong doanh nghiệp, patagok bruk hu thau saong rik daong dak padang xã hội siam mekre, ngak njauk tui adat hukum, pakhang pakajap hatai jia saong bruk pachreih tui di bhapbini brei ka karja. Hà Khánh – urang vak di rayo sap ndom VN hu kadha vak brei thau ka bruk ini:

bảo hiểm y tế lac blah Bùa hộ mệnh
bảo hiểm y tế lac blah Bùa hộ mệnh

-Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương lac “labik pasak” di dom bruk y tế kỹ thuật glaong, ngan saong rilo công nghệ barau hu ba pandar piah iek dom ruak gah darah. Tok kuhria jien iek ruak Hemophilia (ruak nduac darah dui atah) ka yaok urang ruak, abih meng 400 - 500 triệu đồng/sa thun. Bruk njauk biai di ruak ini lac urang ruak njauk ndih iek ruak dalam rilo thun yau nan ye jien iek ruak tagok tal yaok tỷ đồng. Dom bác sỹ ndom lac, oh hu BHYT ye urang ruak tok mai sang cang metai, yau nan ye labaih 90% urang ruak mai di ini jeng hu blei BHYT. Meda ndom lac, thẻ BHYT hu maong yau “blah bùa hộ mệnh” ka urang ruak tuk oh patuah gaok ruak trak ngan saong jien iek ruak biak praong.

bảo hiểm y tế lac blah Bùa hộ mệnh

bảo hiểm y tế lac blah Bùa hộ mệnh

-Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương lac “labik pasak” di dom bruk y tế kỹ thuật glaong, ngan saong rilo công nghệ barau hu ba pandar piah iek dom ruak gah darah. Tok kuhria jien iek ruak Hemophilia (ruak nduac darah dui atah) ka yaok urang ruak, abih meng 400 - 500 triệu đồng/sa thun. Bruk njauk biai di ruak ini lac urang ruak njauk ndih iek ruak dalam rilo thun yau nan ye jien iek ruak tagok tal yaok tỷ đồng. Dom bác sỹ ndom lac, oh hu BHYT ye urang ruak tok mai sang cang metai, yau nan ye labaih 90% urang ruak mai di ini jeng hu blei BHYT. Meda ndom lac, thẻ BHYT hu maong yau “blah bùa hộ mệnh” ka urang ruak tuk oh patuah gaok ruak trak ngan saong jien iek ruak biak praong.

Bhapbini Cam jak ba gauk blei bảo hiểm y tế
Bhapbini Cam jak ba gauk blei bảo hiểm y tế

-Bảo hiểm y tế (BHYT) lac sa sarak praong, rik daong khik caga an sinh xã hội, brei mboh trách nhiệm dalam bruk iek ruak saong pasang iek pren yava bhapbini. Kayua sahaneng mboh hu kein laba di BHYT, bhapbini Cam blei BHYT dak harei dak rilo, rik daong ngak hu bruk bao phủ BHYT yaok thun bhum bhapbini Cam dalam tỉnh Bình Thuận. Kadha vak di Jasi – urang vak di rayo sap ndom VN hu ndom ka bruk ini :

Bhapbini Cam jak ba gauk blei bảo hiểm y tế

Bhapbini Cam jak ba gauk blei bảo hiểm y tế

-Bảo hiểm y tế (BHYT) lac sa sarak praong, rik daong khik caga an sinh xã hội, brei mboh trách nhiệm dalam bruk iek ruak saong pasang iek pren yava bhapbini. Kayua sahaneng mboh hu kein laba di BHYT, bhapbini Cam blei BHYT dak harei dak rilo, rik daong ngak hu bruk bao phủ BHYT yaok thun bhum bhapbini Cam dalam tỉnh Bình Thuận. Kadha vak di Jasi – urang vak di rayo sap ndom VN hu ndom ka bruk ini :

Dom doanh nghiep Ninh Thuan doah ngak du lich meng dom canah phuot
Dom doanh nghiep Ninh Thuan doah ngak du lich meng dom canah phuot

Bahrau ini di Ninh Thuận, dom doanh nghiệp du lịch lữ hành di tỉnh ini hu duah mboh saong duah thau cambaih laih bloh sa canah jalan phượt biak gheih, mekre di libik Mũi Dinh, palei Sơn Hải, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam. Ini lac canah jalan nao takai pambuak saong mbaok tasik, glai phun saong mbon cuah. Canah jalan ini meda ngak ka tuai hu rah tapa dom labik biak gheih mekre, biak chreih chrai. Minh Tuấn, urang pambuak bruk haong rayo sap ndom Việt Nam daok di Ninh Thuận hu kadha vak brei thau:

Dom doanh nghiep Ninh Thuan doah ngak du lich meng dom canah phuot

Dom doanh nghiep Ninh Thuan doah ngak du lich meng dom canah phuot

Bahrau ini di Ninh Thuận, dom doanh nghiệp du lịch lữ hành di tỉnh ini hu duah mboh saong duah thau cambaih laih bloh sa canah jalan phượt biak gheih, mekre di libik Mũi Dinh, palei Sơn Hải, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam. Ini lac canah jalan nao takai pambuak saong mbaok tasik, glai phun saong mbon cuah. Canah jalan ini meda ngak ka tuai hu rah tapa dom labik biak gheih mekre, biak chreih chrai. Minh Tuấn, urang pambuak bruk haong rayo sap ndom Việt Nam daok di Ninh Thuận hu kadha vak brei thau:

Hàm Thuận Nam patagok bruk dulich tui jalan khang kajap
Hàm Thuận Nam patagok bruk dulich tui jalan khang kajap

Hadei di jaik 5 thun padeih dự án cảng Kê Gà, urak ini, dom danak dak dulich huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận meng hu peih ngak veik. Rilo dự án hu padang ngak praong, không gian peih praong saong pamaong tal alam langik tasik.

Hàm Thuận Nam patagok bruk dulich tui jalan khang kajap

Hàm Thuận Nam patagok bruk dulich tui jalan khang kajap

Hadei di jaik 5 thun padeih dự án cảng Kê Gà, urak ini, dom danak dak dulich huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận meng hu peih ngak veik. Rilo dự án hu padang ngak praong, không gian peih praong saong pamaong tal alam langik tasik.