Apêê bh’nơơn pa chăp cha mệêt lêy pa căh đoọng, vêy 33%-76% ma nuyh ca ay buôn lưm rau căh liêm tơợ ơy xang boọ Covid-19 đanh m’bứi bhlầng nắc 6 c’xêê, 20% ma nuyh ca ay nắc moọt viện pa dưah cớ; 80% ma nuyh ca ay nắc lêy cha mêêt đhị zr’lụ k’rang lêy c’rơ tr’mông xoọc tr’nơợp coh cr’chăl 2 c’xêê tơợ chô đăh viện.

Bh’rợ tiêm chủng đoọng ha p’niên bấc bhlầng nắc xay bhrợ đhị nhà trường.

Pr’luh Covid-19 đhị Đà Nẵng dzợ dưr bấc c’rơ, apêê crêê bọo pr’luh coh vel đong ta luôn dưr bấc coh cr’chăl đăn đâu, dâng mơ lâh 700 cha nắc coh zập t’ngay. Thành phố Đà Nẵng xoọc t’bhlầng xay bhrợ Trạm y tế lưu động coh vel đong đọong đâh k’rang lêy, zư pa dưah F0 đhị đong liêm choom. Tơợ đêêc, pa xiêr zr’năh k’đhap đoọng ha pêê zr’lụ y tế coh pa dưah apêê ca ay.

Manuyh ơy crêê pr’luh cr’ăy Covid-19 ngân năc ăt pa chô c’rơ (ICU), căh cậ pơ hơơm k’đhap, n’leh vaih đhr’năng coọc aham, a chăc a zân căh pa bhreh xang bêl dưah pr’luh cr’ăy năc đơơh ng’khám lêy c’rơ.

Đhr’năng trơơi boọ âng virus bhrợ t’vaih pr’luh cr’ăy pa khau, đh’mâl, cr’ooh lâng pr’luh Covid-19 năc mr’cơnh, trơơi tơợ đác cr’choh, đh’mâl tơợ moh lâng boo âng pazêng manuyh crêê pr’luh cr’ăy. Pazêng virus n’nâu năc zêng choom pa trơơi pr’luh cr’ăy bêl ađay n’năl ơy crêê pr’luh cr’ăy. Pazêng apêê chuyên gia xay moon, xét nghiệm năc bh’rợ liêm choom bhlâng đoọng n’năl ađay crêê pr’luh pa khau, cr’ooh căh cậ crêê pr’luh cr’ăy Covid-19, tu đhr’năng n’leh cr’ăy năc công mr’cơnh.

Ngô vêy bấc chất dinh dưỡng liêm choom đoọng c’rơ âng hêê, ha dợ cha lalâh bấc nắc cung vaih rau căh liêm. Pazêng ma nuyh crêê cr’ay coh a chắc nắc cung pa ghit lêy bêl cha ngô.

Pleng k’tiếc cha kệêt choom bhrợ vaih đhr’năng griing mr’nịt, cay k’hir căh cợ bhrợ ngân lâh đhr’năng ca ay lệê la căh cợ nắc mr’nọot xoọc vaih cơnh lâng bấc ngai. Nâu kêi nắc cơnh ca groong ca ay mr’nịt moọt hân noo cha kệêt.

Covid-19 đớc bấc rau căh liêm, coh đêêc vêy pluyh xóc. Rau đâu bhrợ căh liêm tước bh’nơơn pr’ặt tr’mông âng pazêng ma nuyh ơy boọ Covid-19 lâng pazêng apêê boọ cr’ay xoọc zư pa dưah.

Pr’luh Covid-19 ơy bhrợ đhr’năng ặt pa đăn, pa nhâm bhlưa coon manuyh căh dzợ liêm cơnh c’xu lâng bhrợ muy k’bhuh tr’pác lalay coh xã hội, rau đâu buôn bhrợ vaih đhr’năng virus lâng cr’ay a’ngắt buôn trơơi boọ lâh mơ. Bấc ngai p’lơơp cr’ay âng đay đoọng oó ngai lơơng năl, rau đêêc bhrợ ha pêê zư pa dưah căh đâh loon.

Hân noo ha ọt tươc, nhiệt độ xiêr êp bhrợ ha p’niên k’tứi buôn vaih muy bơr râu cr’ăy. Tu cơnh đêêc, apêê k’conh k’căn zư lêy, băn par k’coon liêm lâh mơ đoọng p’niên k’tứi vêy c’rơ k’rơ coh hân noo ha ọt. T’ruih: Manuyh pa dưah đh’reh cr’ăy coh bhươl cr’noon bêl đâu năc xay truih ooy apêê k’conh k’căn muy bơr râu bh’rợ pa dưr c’rơ p’niên k’tứi coh hân noo ha ọt.