Tơợ bêl p’niên tiêm vaccine Covid-19, aconh căn nắc pa ghit lêy p’niên, ha dang leh apêê đhr’năng cơnh pa ha pun bưr căh cợ n’tạc, da dul p’hơơm đâh, vir moh mắt…. nắc đâh đơơng p’niên tước trạm y tế đăn bhlầng đoọng bơơn k’rang zư lêy.

Cr’chăl đăn đâu, âi dưr vaih muy bơr tu bhiêc pniên xa dơơr lêêng tu k’đhap coh hoc hành lâng pr’ăt tr’mông. Ting cơnh xay moon âng PGS.TS. Bùi Quang Huy, Chủ nhiệm khoa Tâm thần Bệnh viện Quân y 103 năc apêê ngai âng lêêng n’nâu bâc năc tu apêê a chau crêê trầm cảm.

Đhị tỉnh Đăk Lăk xooc vêy lâh 400 p’niên crêê cr’ay Thalassmia (l’lương a ham tơợ tứi). Nâu đoo năc cr’ay n’đăh c’lâng a ham trơơi tơợ lang l’lăm lâng xooc căh âi vêy z’nươu pa dưah. N’đhơ cơnh đêêc, cơnh lâng loom kiêng ca coon đơơh dưah cr’ay, căh hăt ca conh ca căn âi chơơc câl lâng đươi dua apêê z’nươu căh ghit tu tơơm đoọng zư pa dưah p’niên k’tứi buôn lum apêê c’leh cr’pân.

Coh đhr’năng doó bấc ngai leh đhr’năng tơợ ơy dưah Covid, ha dợ cr’chăl ahay, bấc đhr’năng apêê lướt khám lêy tu lalâh k’rang. Cơnh đêêc nắc leh đhr’năng cơnh ooy đoọng tước bệnh viện? Bhrợ têng cơnh ooy đoọng bhiệc khám lêy tơợ ơy dưah Covid-19 oó dưr vaih đhr’năng bấc k’rơ zập ngai cung tước khám, nắc rau căh lâh ta nih?

Ting cơnh Bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó trưởng Khoa pa chô c’rơ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đoọng năl, apêê boọ cớ Covid-19 tơợ dâng muy c’xêê ơy dưah, c’leh doó ngân cơnh xoọc tr’nơợp lâng bơơn xay moon ặt pa dưah coh đong, doó đươi mọot viện.

Đêệng moh năc muy coh pazêng râu n’leh vaih âng pr’luh cr’ăy Covid-19, bhrợ zr’năh k’đhap ha manuyh crêê pr’luh cr’ăy, cơnh đêêc pa dưah cơnh ooy đoọng crêê cơnh?

Coh boóp p’rá k’đươi moon t’mêê đâu âng Bộ Y tế, F0 căh vêy n’leh đhr’năng cr’ay, xọoc cr’chăl ặt pa tuông, tự nguyện rach pa bhrợ choom bhrợ trực tuyến, k’rang ma nuyh ca ay COVID-19. F1 choom ting pâh apêê bh’rợ trực tiếp lâng trực tuyến.

Xang Tết Nguyên đán Nhâm Dần, đợ manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19 coh prang k’tiêc k’ruung dưr bâc. Coh đêêc, đợ manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19 năc c’bhuh p’niên n’dup 12 c’moo xoọc dưr bâc lâh mơ, pa bhlâng năc xang cr’chăl pazêng vel đong đoọng p’niên tươc cớ ooy trường học trực tiếp. Tơợ bh’rợ ch’mêệt lêy âng Bộ Y tế, l’lăm t’ngay 1/2/2022 đợ p’niên crêê pr’luh cr’ăy Covid-19 pay mơ 14,1% lâng xang t’ngay 1/02/2022 tươc lâh 24,3%. Đh’rưah lâng bh’rợ pa choom zư lêy đhị đong lâng p’niên k’tứi năc F0 âng Bộ Y tế năc apêê k’conh k’căn bhrợ têng, apêê chuyên gia công p’too moon căh choom đh’hâc đoọng ha p’niên crêê pr’luh cr’ăy Covid-19.

Xang Tết Nhâm Dần, bâc vel đong vêy bâc manuyh crêê Covid-19 dưr pr’hậc. Râu k’rang bhlâng năc bâc apêê F0 vêy ta n’năl năc tu đhanuôr xay moon. Vêy cơnh đợ apêê F0 vêy ta xay p’căh lâng đợ manuyh crêê coh râu la lua vêy u crêê căh bêl cr’chăl đăn đâu dưr vaih đhr’năng bâc apêê F0 căh tộ xay moon. Vêy cơnh cậ, pazêng bh’rợ k’đhơợng lêy, pa dưah, đoọng ăt la lay F0 lâng F1 đhị đong cơnh xa nay coh xoọc đâu năc ơy n’leh râu căh liêm choom?

T’hước tước hơnh deh t’ngay ma nuyh pa dưah đh’réh cr’ay 27/2, ra diu t’ngay 21/2, Cổng thông tin điện tử Chính phủ bhrợ têng tọa đàm “Pr’luh COVID-19 lâng chính sách cơnh lâng apêê bhrợ y tế”. Nâu đoo nắc xa nay bơơn bấc ngai k’rang tước coh đhr’năng bọo Covid-19 ta luôn dzoóc cơnh xọoc đâu.