Sang pui điêt mơ̆ng gŏ sang amai Ksor H'Liên, 37 thŭn, ƀrư̆ ƀrư̆ kwang ênai tlê hŏng êsŭng, hlâo. Hlăm wăl anôk anăn, mâo kpur pui hrah mda, mâo dŭm boh bŭng, giêt êa, dŭm bohr ktơr krô yuôl ti mtih… Sa boh đĭng blŭ thâo mĭn dưi dưm bi knar čiăng čih pioh grăp klei ngă bruă mơ̆ng amai.
Ñu dôk mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng, dôk mă rup. Mơ̆ng klei mprăp mnơ̆ng ƀơ̆ng, mkra mjing truh kơ mnơ̆ng ƀơ̆ng leh mkra, jih jang ñu čih pioh leh anăn kah mbha hlăm hla pŏk yang ƀuôn. Hŏng amai, anôk mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng điêt anăn amâo djŏ knŏng jing anôk mkra dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng gŏ sang, ƀiădah lŏ bi hdơr kơ knhuah hdĭp, klei mưng mơ̆ng mnuih Jarai.
"Sang pui anei hŏng kâo amâo djŏ knŏng jing anôk pioh tŭk knă ƀiădah lŏ jing anôk kâo čiăng lŏ djă pioh sa kdrêč klei bi hdơr mơ̆ng mnuih Jarai hmei. Kyua anăn kâo gĭr mjing sa wăl anôk jăk jĭn, mâo kpur pui, mâo bŭng, mâo giêt êa, mâo ktơr krô… Kâo ăt čiăng êjai arăng hriê tinei thâo săng hĭn kơ klei mnuih Jarai huă ƀơ̆ng, hdĭp mda leh anăn kriê pioh dŭm knhuah dhar kreh pô".
Năng ai dŭm pŏk rup anăn mjing leh klei mdê hjăn hlăm dŭm video mơ̆ng amai. Mơ̆ng kpur pui điêt, dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng jêñ ƀơ̆ng hlăm klei hdĭp mnuih Jarai msĕ si hla hbei ƀlang tŭk, trŏng phĭ tlê hŏng kan krô, hra hnuê kñĭ… mphŭn kčưm kbiă nao hlăm hla pŏk yang ƀuôn, truh hŏng lu mnuih hĭn. Êjai dŭm video mâo amai ba mdah hlăm akŏ facebook Mị Son, dưi jak iêu leh dŭm êtuh êbâo, leh anăn dŭm êklăk gưl dlăng leh anăn wĭt lač.
“Phŭn tal êlâo snăn kâo knŏng mĭn jing mdar pŏk video pioh bi hdơr, leh anăn kah mbha kơ ƀĭng găp, găp djuê dlăng. Amâo mâo mĭn ôh dŭm video anăn mâo lu mnuih mđing dlăng. Mâo dŭm klei blŭ êmuh kơ hdră mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng, mnơ̆ng yua, kơ klei bhiăn mơ̆ng mnuih Jarai. Kâo ƀuh mơak êdi leh anăn ăt mâo klei bi kngăr mơh.”
Mơ̆ng klei mđing dlăng anăn, dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng hlăm video ăt ƀrư̆ mâo klei găl truh kơ kngan mnuih dlăng. Amai H'Liên mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng leh anăn hưn mthâo mnơ̆ng dhơ̆ng hlăm hla pŏk yang ƀuôn. Dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng knhuah gru amâo djŏ knŏng mâo lu mnuih thâo hĭn ƀiădah lŏ ba wĭt sa ênoh hrui wĭt kơ gŏ sang. Boh nik, djam kan hŭl đeh hŏng hla êyao leh anăn hra hnuê kñĭ mâo lu mnuih khăp čiăng:
“Phŭn tal êlâo kâo mkra dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng anei jing pioh ƀơ̆ng hlăm klei huă ƀơ̆ng hlăm gŏ sang đuič. Leh video mâo lu mnuih dlăng snăn mâo lu mnuih mơĭt klei blŭ êmuh: “amai mâo čhĭ mơ̆", "dưi mơ̆ mơĭt kơ kâo sa hnư kan tlê hŏng hla êč". Mông anăn kâo mĭn, tơdah jih jang mnuih khăp kơ mnơ̆ng ƀơ̆ng anei snăn ya ngă pô amâo ngă ôh mnơ̆ng pioh čhĭ. Leh anăn kan hŭl tlê hŏng hla êč jing mta mnơ̆ng kâo đăo knang êdi, kyua anei jing mta mnơ̆ng ƀơ̆ng jêñ ƀơ̆ng mơ̆ng mnuih Jarai leh anăn ăt jing mta mnơ̆ng ƀơ̆ng mâo lu mnuih êmuh hĭn. Ară anei snăn êngao kơ hưn mthâo mnơ̆ng ƀơ̆ng hlăm hla pŏk yang ƀuôn snăn kâo mâo thiăm sa ênoh prăk hrui wĭt kơ gŏ sang".
Nah tluôn dŭm video mâo lu pô dlăng anăn, lŏ mâo klei mđĭ ai, hrăm mbĭt mơ̆ng gŏ sang, boh nik jing ung ñu, ayŏng Ksor Hai. Ñu jing pô dôk ti tluôn, ktuê dlăng mơ̆ng dŭm hruê tal êlâo ñu mphŭn mkra video, leh anăn ăt jing pô thâo hĭn kơ klei mơak, klei khăp ñu pioh kơ bruă anei.
“Mmông tal êlâo ƀuh mô̆ pô tŭk knă mnơ̆ng ƀơ̆ng mơ̆ng djuê ana pô, gŏ sang ăt ƀuh mơak leh anăn bi kngăr kyua dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng jêñ ƀơ̆ng lŏ mâo lu mnuih mđing dlăng msĕ snăn. Ƀuh mô̆ pô khăp leh anăn ngă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ jăk snăn jih jang mnuih bi tŭ ư, hlei dưi đru snăn đru yơh. Gŏ sang ăt mơak kyua mơ̆ng dŭm video anăn, lu mnuih thâo kơ mnơ̆ng ƀơ̆ng mơ̆ng mnuih Jarai pô hĭn”.
Klei mjing klei jăk siam hlăm dŭm video mơ̆ng amai amâo dôk hlăm klei mđĭ mđăl ôh, ƀiădah kbiă hriê mơ̆ng dŭm pŏk rup ênưih, sĭt. Amai Phan Thị Liên, ti ƀuôn hgŭm Pleiku, čar Gia Lai, brei thâo:
“Kâo khăp dŭm pŏk rup mơ̆ng amai kyua ñu sĭt êmĭt leh anăn jĕ giăm. Mơ̆ng dŭm klei yăl dliê aguah tlam amai amâo djŏ knŏng đru kơ grăp čô thâo săng hĭn kơ klei hdĭp, dhar kreh mơ̆ng mnuih Jarai ƀiădah lŏ kriê pioh dŭm klei jăk siam, jĕ giăm mơ̆ng ƀuôn sang”.
Mơ̆ng dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng jêñ ƀơ̆ng hlăm pưk sang, amai dôk ba klei yăl dliê kơ klei hdĭp leh anăn dhar kreh Jarai truh giăm hĭn hŏng lu mnuih hŏng klei sĭt suôr:
“Kâo amâo mĭn ôh kâo dôk ngă klei prŏng đei. Kâo knŏng čiăng ngă dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng kâo thâo. Ƀiădah tơdah hŏng dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng anăn mnuih ƀuôn sang thâo thiăm sa kdrêč kơ mnuih Jarai snăn kâo mĭn anăn ăt jing sa hdră čiăng kriê pioh dhar kreh pô. Leh anăn kâo čang hmăng êdei anei dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng anei ăt dưi mkra, ăt mâo mnuih thâo truh, amâo djŏ knŏng hlăm ƀuôn sang, ƀiădah lŏ ti dŭm anôk mkăn mơh”./.
Viết bình luận