Kkiêng thŭn 1972, jing mnuih djuê ana Mạ ti ƀuôn hgŭm Bảo Lâm 1, čar Lâm Đồng, mơ̆ng điêt K’Brèm khăp leh kơ ênhiang klei kưt muiñ djuê ana pô, hmư̆ kreh muiñ ti djiêo kpur pui, amâodah hlăm dŭm klei huă mnăm hlăm ƀuôn sang. Thŭn 18 thŭn. K’Brèm dơ̆ng tui tiŏ phung mduôn khua, phung thâo mbruă čiăng tui hriăm klei kưt muiñ, klei tông čing čhar.

Dŭm ênhiang muiñ loong, muiñ ting mơ̆ng mnuih djuê ana K’Ho, Mạ kreh dlông, tăp năng jih hrue anei truh hrue êdei dôk muiñ ka ruĕ. Asăp muiñ mâo lu bi hmô, klei bi hriêng, hŏng ênhiang mdhiang dlông snăn phung hđeh tui hriăm hŏng klei dleh, lehanăn dleh hdơr. Ƀiădah, mĭndah dŭm klei tŭ dưn ñu dơ̆ng luič ram,  K’Brèm lŏ tui duah leh hdră ba klei kưt muiñ djuê ana pô truh giăm hĭn hŏng klei hdĭp.

“Ênhiang klei muiñ loong, muiñ ting đưm dih jing muiñ dleh, hriăm sui kơh hdơr. Kâo čih boh blŭ pioh kơ phung mda asei tui hriăm, diñu mđing hmư̆ lehanăn hriăm tuič, ƀiădah ăt dôk djă pioh jăk knhuah klei kưt muiñ djuê ana pô.”

Pô mbruă K’Brèm pioh leh lu mmông kơ klei tui duah, čih pioh dŭm ênhiang klei kưt muiñ djuê ana K’Ho, Mạ mơ̆ng đưm. Mâo leh dŭm blư̆ đuĕ hiu sui hrue, tăp năng dôk ti djiêo kpur hmư̆ phung mduôn dôk muiñ, lehanăn lŏ tui hlue mmnuih ƀuôn sang nao hlăm pưk hlăm hma mơ̆ng aguah ưm truh kơ tlam mmăt wĭt. Mơ̆ng dŭm klei đuĕ hiu msĕ snăn, K’Brèm mâo čih pioh leh truh kơ 6 klei muiñ ênhiang djuê ana Mạ đưm, hlăm anăn mâo 4 ñu lŏ čih mkra bi mlih boh blŭ, ăt dôk djă pioh kjăp ênhiang klei muiñ mơ̆ng djuê ana pô.

Êdei anei, leh nao mă bruă hlăm anôk bruă dhar kreh kdriêk Bảo Lâm (hđăp), mâo ba yua lu kdrăp pĕ tông, lehanăn ƀuh lu knhuah klei kưt mnuiñ mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, ñu dơ̆ng čih lu boh blŭ mrâo kơ dŭm êhiang kưt muiñ djuê ana pô. Ăt hŏgn ênhiang klei muiñ djuê ana pô, ƀiădah mâo boh blŭ jing jĕ giăm hĭn hŏng klei hdĭp ênuk ară anei, čiăng kơ phung hđeh êđam êra ênưih thâo săng, enưih hdơr, lehanăn ênưih tui muiñ mơh hlăm dŭm anôk bi mguôp dhar kreh, amâodah dŭm hrue knăm mơak hlăm ƀuôn sang.

Amâo mâo djŏ knŏng bi mrâo ênhiang klei kưt muiñ djuê ana, pô mbruă  K’Brèm lŏ mâo lu mmông tui duah, lehanăn mtô bi hriăm tông čing čhar, lehanăn mtô kưt muiñ kơ phung hđeh. Truh ară anei, ñu mâo mtô leh dŭm êtuh cô mnuih tui hriăm  ti dŭm boh sang hră knŭk kna čiêm rông, lehanăn lu boh ƀuôn hlăm krĭng. Grăp thŭn , ñu nao nanao hlăm bruă pŏk adŭ mtô bi hriăm tông čing, mtô muiñ kơ phung hđeh djuê ana K’Ho, Mạ, lŏ dơ̆ng čuê gưl hđeh mrâo hlăm bruă bi kriê pioh knhuah gru dhar kreh pô. Ka Thổi, mnuih djuê ana Mạ ti ƀuôn hgŭm mrô 2 Bảo Lộc, jing phung hriăm sĭt suôr êdi hŏng K’Brèm lač:

“Hmư̆ Brèm muiñ ênhiang kưt muiñ djuê ana pô, kâo mgei ai tiê êdi. Mơ̆ng anăn yơh kâo gĭr tui hriăm čiăng thâo bi kriê pioh mơh klei kưt muiñ djuê ana pô.”

Lu klei muiñ mơ̆ng ñu čih mrâo msĕ si Kok Kek (Asăp mơ̆ng čư̆ dliê), Đơs N’hồl (mmuiñ bi kmlah êkei mniê)… mâo leh lu phung hđeh khăp hmư̆. Boh nik, klei muiñ Kok Kek dưi čih mkra hlue ênhiang djuê ana đru leh kơ ñu mâo mă klei pah mni ênoh A ti Anôk bi lông klei kưt muiñ ênhiang djuê ana Việt Nam thŭn 2007. Tui si lu phung khua mduôn, lehanăn phung mbruă hlăm krĭng, klei năng mpŭ mơ̆ng K’Brèm amâo mâo djŏ knŏng jing mnuih thâo tui duah, kriê pioh knhuah gru dhar kreh djuê ana K’Ho, Mạ ƀiădah ñu lŏ mâo ai tiê mtô bi hriăm kơ hđeh gưl mrâo. Ka Nhék ti ƀuôn hgŭm Bảo Lâm 3, čar Lâm Đồng lač:

“Hlăm dŭm klei muiñ ênhiang djuê ana mâo nanao klei mtô mtă jăk siam, mtô akơ anak mnuih thâo dôk dơ̆ng ƀơ̆ng huă, thâo bi mguôp, thâo bi đru. Tơdah gưl phung hđeh lŏ thâo djŏ pioh klei kưt muiñ djuê ana pô, snăn dhar kreh djuê ana pô amâo mâo srăng luič ram ôh.”

Mơ̆ng dŭm klei hiu tui duah hjăn păn, mơ̆ng dŭm boh adŭ mtô tông čing dưi pŏk, mtô klei kưt muiñ hlăm ƀuôn sang pô, hlŏng truh kơ dŭm klei muiñ mâo leh lu mnuih hmư̆ khăp mpŭ, snăn pô mbruă K’Brèm (ti ƀuôn hgŭm Bảo Lâm 1, čar Lâm Đồng) hlăk dôk bi kơru dŭm ênai kwang mơ̆ng đưm amâo mâo luič ram ôh. Kyua mâo ai tiê klei hur har mơ̆ng ñu, dŭm klei kưt muiñ djuê ana K’Ho, Mạ lŏ dơ̆ng kwang nanao hlăm ƀuôn sang, hlăm grăp knăm mơak, lehanăn hlăm klei hdĭp hrue anei./.