Klei khan bi msiam hĭn klei hdĭp ti Lăn Dap Kngư
Thứ bảy, 07:00, 13/06/2026 H'Zawut Ƀuôn Yă/VOV Tây Nguyên H'Zawut Ƀuôn Yă/VOV Tây Nguyên
VOV.Êđê- Ti djiêo kpur pui dôk trơ̆ng hlăm sang krum Êđê, dŭm klei khan ăt kwang amâo djŏ knŏng yăl dloê kơ phung jhŏng ktang ƀiădah lŏ pŏk wăt sa sang hjiê hƀuê ênuk, dhar kreh leh anăn klei hdĭp ai tiê mơ̆ng dŭm djuê ana Lăn Dap Kngư. Găn lu ênuk gưl, klei khan ăt jing klei kă êpul êya hŏng phŭn agha, djă pioh dŭm knhuah siam leh anăn boh tŭ dưn yuôm bhăn. Mnơ̆ng kriê pioh anei mâo dhar bruă djŏ tuôm dôk gĭr djă pioh leh anăn bi lar čiăng lŏ bi siam hĭn knhuah siam klei hdĭp ti Lăn Dap Kngư.

Hlăm sang krum dlông, ti djiêo kpur pui dôk trơ̆ng, pô thâo mbruă mda asei Y Wôn Knul (ti Ƀuôn Akŏ Dhông, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak) dôk khan kơ Mdrŏng Dam. Mta phŭn yăl dliê kơ phŭn agha, klei kkiêng mơ̆ng Mdrŏng Dam - sa čô jhŏng ktang hlăm klei khan Êđê: “Mdrŏng Dam jing anak mơ̆ng Hbia kñĭ leh anăn Dam Bhu mdrŏng sah. Mô̆ Mdrŏng Dam jing Hbia Sun. Klei siam mơ̆ng H’Bia Sun ngă kơ phung khua ƀuôn jĕ giăm trih ăl êdi. Jing sa čô pô thâo, mâo klei hing ang, Mdrŏng Dam kreh nao lua mnah, pŏk mlar ƀuôn sang hlăm dŭm tĭng…”Hŏng klei yăl dliê mơ̆ng pô thâo mbruă, sa wăl anôk hƀuê ênuk dưi mdah wit hŏng phung jhŏng ktang mâo klei mayng, dŭm kdrêč hlăm klei hdĭp ƀuôn sang, dŭm yan huă blăm mnăm thŭn hlăm knhuah gru djuê ana Êđê.

“Hlăk đưm hdĭp hlăm sang krum dlông, djăp anôk nao hmư̆ ênai čing čhar, hmư̆ ênai khan. Truh kơ pô prŏng, mphŭn thâo săng djăp boh blŭ leh anăn klei khan jing êlam snăk. Pô amâo thâo ôh ya ngă aduôn aê pô dưi čih mkra klei yăl dliê dlông msĕ snăn. Klei yăl dliê jăk snăk, mâo klei duê. Leh anăn ƀrư̆ prŏng ƀrư̆ khăp kơ klei khan.

 Hlăm grăp djuê ana, klei khan mâo klei pia mdê mdê, mnuih  Êđê pia khan, mnuih Jrai pia Hri, mnuih Mnông pia Ot Ndrông amâodah Bahnar pia Hamon. Khădah snăn, klei msĕ jing hlăm boh phŭn djăp klei khan mâo boh klei djuê ana, yăl dliê kơ klei tŭ dưi phung jhŏng ktang mâo ai tiê răng mgang ƀuôn sang, bi kdơ̆ng hŏng phung jhat. Phung hlăm klei khan amâo djŏ lač kơ sa čô mnuih ôh, ƀiădah lač kơ klei čang hmăng jih êpul êya, kơ klei bi blah kyua klei jăk siam yuôm bhăn. K’iăng nai prŏng, nai prĭn Buôn Krông Tuyết Nhung – pô ksiêm hriăm kơ dhar kreh Lăn Dap Kngư brei thâo:

Djăp klei khan yăl dliê djŏ tuôm kơ lu akŏ. Mâo klei khan yăl dliê kơ klei bi blah, bi mŭt sa êpul mnuih. Mâo đa đa lŏ bi êdah kơ akŏ bi dôk ung mô̆ hlăm gŏ sang, mâo klei khan yăl dliê kơ mă bruă mkra mjing amâodah klei khan bi êdah klei hdĭp klei đăo. Leh anăn boh nik hlăm anăn jing rup jăk siam drei ƀuh hlăm boh sĭt djŏ tuôm kơ klei hdĭp mda ala ƀuôn dŭm djuê ana ti Lăn Dap Kngư.

Kriê pioh jih sa “hjiê dhar kreh” kyua anăn klei khan Lăn Dap Kngư mâo hnơ̆ng dlông leh anăn ênoh lu snăk. Hlue si klei hưn mdah mơ̆ng Anôk bruă kreh knhâo ala ƀuôn Việt Nam, Hdră bruă ksiêm dlăng, hiu duah, kriê dlăng, mblang leh anăn kđăm mkra klei khan Lăn Dap Kngư ngă hlăm wưng 2001-2008 ƀuh leh êbeh 800 klei khan hŏng giăm 5.700 klei mă asăp, grăp klei mâo 90 mnĭt. Mbĭt anăn, ăt adôk lu klei khan ka ƀuh, čih jih. Mơ̆ng thŭn 2014, klei khan Lăn Dap Kngư mâo leh Phŭn bruă Dhar kreh, mjuăt asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê ba hlăm Anăn mnơ̆ng kriê pioh dhar kreh amâo êdah klă ala čar.

 Kñăm kriê pioh leh anăn mđĭ lar ênoh yuôm jăk siam mnơ̆ng kriê pioh anei, mrâo êgai, Anôk bruă dhar kreh đŭm djuê ana Việt Nam, Phŭn bruă dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê bi hgŭm hŏng Knơ̆ng bruă dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê čar Dak Lak pŏk adŭ mtô bi hriăm kơ dhar kreh amâo êdah klă djuê ana Êđê. Nao hlăm adŭ hriăm mjuăt mâo êbeh 100 čô mbruă, phung hriăm jing phung dôk hlue ngă, kriê pioh leh anăn mtô kơ dŭm ênoh yuôm dhar kreh djuê ana hlăm êpul êya anak Êđê ti Dak Lak.

 Hlăm 3 hruê, phung hriăm hmư̆ phung thơ̆ng kơ bruă, phung ksiêm hriăm dhar kreh leh anăn phung mbruă mtô kơ klei thâo, klei hlue ngă djŏ tuôm kơ dŭm mta mnơ̆ng kriê pioh amâo êdah klă êdah kldưn mnuih Êđê dưi ba hlăm Anăn mnơ̆ng kriê pioh dhar kreh amâo êdah klă ala čar msĕ si klei khan, klei duê, mmuñ eirei bi kmlah êkei mniê leh anăn klei thâo yua kdrăp tông ayŭ djuê ana duh kơ klei kdŏ mmuñ djuê ana.

 Lê Thanh Hòa,  Khua adŭ bruă thơ̆ng kơ klei dhar kreh djuê ana. Anôk bruă dhar kreh dŭm djuê ana Việt Nam brei thâo, anei jing adŭ tal tlâo mâo mkŏ mjing hlăm thŭn anei hlue si hdră kčah mơ̆ng Phŭn bruă dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê. (Dua adŭ hriăm mjuăt êlâo anăn mkŏ mjing leh ti Lào Cai leh anăn Cần Thơ). Bruă ngă anei kñăm mđĭ lar ênoh yuôm dhar kreh djuê ana Êđê, mbĭt anăn mjing klei găl bi mguôp kriê pioh knhuah gru hŏng mđĭ kyar hiu čhưn ênguê êpul êya leh anăn mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn ti alŭ wăl.

Hmei čang hmăng leh adŭ hriăm mjuăt snăn srăng mâo sa klei lar bra, sa klei mđĭ ai ăt msĕ mơh hŏng phung mbruă srăng bi lar, mtô kơ phung mda asei dhar kreh djuê ana, klei khan, klei yăl dliê đưm, ênhiang mmuñ bi kmlah êkei mniê čiăng kơ phung mda asei lŏ čuê leh anăn kriê pioh knhuah dhar kreh aduôn aê, lŏ dơ̆ng mđĭ lar knhuah gru dhar kreh djuê ana”.

 Hlăm boh klei mrâo mrang, dŭm klei gĭr mtô mblang, kriê pioh leh anăn mđĭ lar klei khan dôk đru ba mnơ̆ng kriê pioh yuôm bhăn anei hdĭp hlăm klei hdĭp mrâo mrang, lar bra kơ ênuk mda asei leh anăn jing klei găl kơ klei mđĭ kyar dhar kreh, hiu čhưn ênguê êpul êya ti Lăn Dap Kngư.

H'Zawut Ƀuôn Yă/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC