Êlan êbeh 1.7 km nao mŭt hlăm ƀuôn Bu Sir, să Quảng Sơn, čar Lâm Đồng hruê anei prŏng, doh siam, mkŏ dŭm boh sang hơĭt ênang ti krah klei mtah mơ̆ng kphê leh anăn čư̆ dliê. Mnuih ƀuôn sang êrô êbat, dŭ mdiăng boh mnga bruă lŏ hma găl ênưih; êlan klông, ƀuôn sang siam, klei hdĭp mda hlăm ƀuôn hơĭt, êđăp ênang. Aduôn H' Thoan, mnuih ƀuôn sang ƀuôn Bu Sir brei thâo, jih ƀuôn hrăm mbĭt đru mguôp ai, myơr lăn, hrăm mbĭt hŏng Knŭk kna rŭ mdơ̆ng êlan anei. Leh anăn ăt hluê si aduôn H' Thoan, khua mduôn hlŏng ngă khua ƀuôn Y Long đru mguôp lu ai tiê hĭn. Ñu gĭr truh kơ grăp gŏ sang mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang myơr lăn, hrăm mbĭt pŏk êlan.
“Êlâo dih snăn êlan klông dleh dlan êdi, kyua mâo Y Long nao truh kơ grăp boh sang mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang myơr lăn, đru mguôp mkra êlan. Ară anei êlan siam, êdeh ô tô, êdeh p'phŭt găn êrô găl ênưih, wăt kâo êbat jơ̆ng ăt doh siam, êđăp ênang mơh”.
Khua mduôn Y Long jing sa hlăm êbeh 880 čô mâo kơhưm hlăm mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă mơ̆ng čar Lâm Đồng. Amâo djŏ knŏng mtrŭt mjhar mkra êlan, bi hmô hlăm bruă duh mkra pla mjing, ñu lŏ mâo klei blŭ yuôm bhăn hlăm êpul êya, đru hâo hưn, mtô mblang hdră bhiăn, msir mghaih klei amâo thâo bi djŏ, bi kjăp klei hgŭm mguôp leh anăn rơ̆ng klei êđăp ênang mơ̆ng nah gŭ.
Ñu kreh bi tuôm, blŭ hrăm, mñă kơ mnuih ƀuôn sang leh anăn anak čô hluê ngă klei bhiăn ala čar, amâo hmư̆ klei mplư, amâo ngă klei bi rŭng, bi roh, tlĕ dăp; mđing kơ bruă mă, duh ƀơ̆ng, mkŏ mjing klei hdĭp. Hŏng ñu, čiăng kơ mnuih ƀuôn sang hmư̆ leh anăn hluê ngă snăn êlâo hĭn pô leh anăn gŏ sang pô bi hmô.
Mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang ngă bi djŏ, amâo tui hlue ôh klei arăng blŭ, jing hmư̆ klei arăng mplư anei anăn jing amâo mâo djŏ ôh. Jing amâo mâo tlĕ, amâo mâo bi rai, amâo mâo tlĕ dăp, amâo mâo ƀơ̆ng ngăn… Knŏng duh ƀơ̆ng đuič. Êlâo hĭn, brei pô mtô bi hriăm kơ anak čô pô, mô̆ anak pô leh kơ anăn kơh lač kơ arăng hmư̆".
Tơdah msĕ si ƀuôn Bu Sir mâo klei bi hmô, jĕ giăm mơ̆ng khua mduôn Y Long leh anăn lu thŭn hŏng anei ƀuôn mâo anăn knăl ƀuôn dhar kreh, klei êđăp ênang, klei hdĭp mnuih ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar, snăn ti să Bảo Thuận, khua mduôn K'Tiếu, ƀuôn Duệ ăt jing sa čô mâo kơhưm, đru leh kơ êpul êya mnuih djuê ana K'Ho ƀuôn Duệ kriê pioh, mđĭ lar knhuah dhar kreh. Jing pô thâo mbruă tông čing knhuah gru, ñu hur har mtô bi hriăm tông čing kơ phung mda asei, mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang lui hĕ dŭm klei bhiăn amâo lŏ djŏ, bi hgŭm mđĭ kyar bruă duh mkra leh anăn hrăm mbĭt kriê kjăp klei êđăp ênang.
Ñu kreh nao hgŭm hlăm dŭm klei bi kƀĭn ti alŭ wăl čiăng thâo klă hdră êlan, hdră mtrŭn, leh kơ anăn lŏ mtô mblang kơ gŏ sang, găp djuê leh anăn mnuih ƀuôn sang hŏng hdră jĕ giăm, ênưih thâo săng. Mơ̆ng dŭm bruă klă klơ̆ng hlăm klei hdĭp, khua mduôn K'Tiêu gĭr mtrŭt mjhar grăp čô hluê ngă hdră bhiăn, hdĭp bi hgŭm mguôp, amâo brei dŭm klei bi mneh msao điêt đĭ jing klei bi mneh msao prŏng.
“Pô brei gĭr nao hgŭm hlăm dŭm klei bi kƀĭn čiăng tŭ mă dŭm hdră êlan, hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng leh anăn hdră bhiăn mơ̆ng Knŭk kna, leh anăn wĭt ktrâo lač kơ gŏ sang, kơ ƀuôn sang leh anăn kơ găp djuê pô. Pô mtrŭt mjhar, ba dŭm hdră êlan, hdră mtrŭn ba yua hlăm boh sĭt čiăng kơ digơ̆ thâo săng”.
Mơ̆ng Quảng Sơn truh kơ Bảo Thuận leh anăn lu krĭng mnuih djuê ƀiă mkăn, êpul giăm 900 čô mâo kơhưm dôk jing kdrông mkŏ plah wah mnuih ƀuôn sang hŏng gưl bruă Đảng, bruă sang čư̆ êa, Mặt trận leh anăn êpul kahan ksiêm. Hŏng klei thâo săng kơ alŭ wăl leh anăn klei blŭ mâo boh tŭ yuôm hlăm êpul êya, diñu đru ba hdră êlan, hdră bhiăn truh kơ grăp gŏ sang; hmao thâo, msir mghaih klei amâo thâo bi djŏ, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang amâo ngă soh hŏng hdră bhiăn, amâo hmư̆ klei mčŭt mčhur, mplư mplêč.
Bruă klam anăn lŏ dưi mđĭ lar hluê dŭm gru hmô čŏng kriê dlăng ti gưl nah gŭ. Truh ară anei, Lâm Đồng mkŏ mjing leh 214 gru hmô čŏng kriê dlăng kơ klei êđăp ênang mâo klei nao hgŭm mơ̆ng phung mâo kơhưm, hlăm anăn 186 gru hmô ngă nanao, tŭ dưn. Dŭm gru hmô msĕ si "Wăl krah êđăp ênang", "Asăp blŭ klei êđăp ênang", "Asăp kwang klei êđăp ênang", "Krĭng ƀuôn sang êđăp ênang kơ klei êđăp ênang, klei êđăp ênang…" dôk mđĭ lar ai ktang êpul êya hlăm bruă čŏng kriê dlăng, čŏng gang mkhư̆ leh anăn kriê kjăp klei êđăp ênang ti alŭ wăl mnuih ƀuôn sang dôk.
Bon Yô Soan, kiăng khua êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Lâm Đồng lač, khua mduôn, mnuih mâo kơhưm jing dŭm boh kdrŭt yuôm bhăn hlăm klei bi mguôp mnuih ƀuôn sang, bi kjăp klei hgŭm mguôp leh anăn mkŏ mjing êpul êya êđăp ênang mơ̆ng nah gŭ.
"Bruă klam mơ̆ng khua mduôn, phung mâo kơhưm êdah êdi hlăm mnuih djuê ƀiă mđĭ lar klă sĭt hlăm bruă ƀrư̆ ƀrư̆ msưh kdŭn, lăm lui dŭm klei bhiăn kthŭl mluk amâo lŏ djŏ guôp. Boh nik jing ba mdah hdră êlan mtrŭn mơ̆ng Đảng, hdră bhiăn mơ̆ng Knŭk kna hlăm êpul êya; jing pô ba anăp, pô bi hmô ba dŭm mta phŭn mâo klei tŭ dưn hlăm bruă mkŏ mkra êpul êya, mkŏ mkra ƀuôn sang, mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mŭt hlăm klei bhiăn, klei kčah mtrŭn mơ̆ng ƀuôn. Bruă klam mơ̆ng khua mduôn, khua ƀuôn, mnuih mâo kơhưm jing yuôm bhăn êdi."
Sa klei mtă mtăn djŏ guôp, sa klei bi mtlaih tơdah klei bi mneh msao mrâo bluh mâo amâo dah bruă mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang amâo hmư̆ klei mčŭt mčhur, mtrŭt mjhar ăt đru mguôp gang mkhư̆ dŭm klei truh kjham mơ̆ng hnưm, mơ̆ng phŭn. Mơ̆ng klei đăo knang, klei bi hmô leh anăn bruă klam mơ̆ng phung khua mduôn, mnuih mâo khưm, hdră răng mgang klei êđăp ênang dưi krơ̆ng kjăp mơ̆ng êpul êya leh anăn klei êđăp ênang dưi rŭ mdơ̆ng grăp hruê hlăm grăp ƀuôn, ƀuôn prŏng mơ̆ng čar Lâm Đồng.
Viết bình luận