Mŭt hlăm Sang kriê pioh mnơ̆ng hlăm êa ksĭ hlăm Knơ̆ng ksiêm hriăm kơ mnơ̆ng hlăm êa ksĭ Nha Trang, mnuih dlăng msĕ si mŭt hlăm sa wăl anôk êa ksĭ điêt. Dŭm bĭt ênao kan, kan hdang, san hô leh anăn dŭm êbâo mta mnơ̆ng brei ƀuh klei lu jơr mơ̆ng êa ksĭ Việt Nam. Hjiê mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng sang kriê pioh ară anei mâo hlăm brô 23.000 mta mnơ̆ng hlăm 5.000 mta.

Năng mđing, ti anôk rang mdah mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng êa ksĭ plao ksĭ Hoàng Sa - Trường Sa, dŭm mta mnơ̆ng hdĭp hrui mă mơ̆ng dua plao ksĭ dưi hưn mthâo mbĭt hŏng dŭm mta hră mơar kơ hdră ksiêm dlăng êa ksĭ. Amai Mai Thị Huyền, pô ktrâo lač Sang kriê pioh mnơ̆ng dhơ̆ng êa ksĭ brei thâo, hlăm dŭm boh hip anăn mâo dŭm mta mnơ̆ng dưi kriê pioh giăm sa êtuh thŭn, mguôp hŏng dŭm gưl ksiêm dlăng êa ksĭ dưi hluê ngă mơ̆ng hlăk kdrăp mnơ̆ng leh anăn klei găl ksiêm dlăng adôk êdu kƀah.

“Thŭn 1924, kŭm păn ksiêm hriăm kơ êa ksĭ tal êlâo mâo anăn De Lanessan dưi ba jao kơ Knơ̆ng ksiêm hriăm kơ êa ksĭ, mơ̆ng anăn, ba leh phung kreh knhâo mơ̆ng Knơ̆ng ksiêm hriăm nao ksiêm hriăm dŭm krĭng êa ksĭ kbưi hŏng hang. Hŏng mta kan lẹp huyết dưi hrui mă ti plao ksĭ Hoàng Sa hlăm thŭn 1926, klei anăn, bi klă leh: Việt Nam mâo leh klei dưi hŏng dŭm bruă ksiêm hriăm kreh knhâo. Drei hrui mă mta, pioh truh kơ ară anei”.

Dŭm mta mnơ̆ng mĭndah knŏng mâo klei tŭ yuôm hlăm bruă kreh knhâo anăn lŏ jing dŭm "kdruêh gru" mdê hjăn mơ̆ng h ƀuê ênuk. Găn giăm sa êtuh thŭn, diñu đru mkŏ mjing hjiê hră mơar kơ êa ksĭ Việt Nam, mkăp kơ bruă ksiêm hriăm, kriê pioh klei lu jơr mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp leh anăn ba yua hơĭt kjăp mnơ̆ng hlăm êa ksĭ. Ăt kyua anăn, Sang kriê pioh kdrăp mnơ̆ng hlăm êa ksĭ amâo djŏ knŏng jing anôk hiu čhưn ƀiădah lŏ jing anôk mtô bi hriăm klă anăp kơ êa ksĭ plao ksĭ. Trương Quang Đức, tuê hiu čhưn mơ̆ng ƀuôn prŏng Cần Thơ mbĭt hŏng anak čô mâo tlâo blư̆ lŏ wĭt ti anôk anei:

“Kâo hriê ti Anôk bruă ksiêm hriăm kơ êa ksĭ anei gưl tal 3 leh, kâo ƀuh mnơ̆ng dhơ̆ng hlăm êa ksĭ, plao ksĭ Việt Nam jăk êdi. Ƀuôn sang pô leh bi mŭt jing ƀuôn prŏng Cần Thơ, hiu dlăng ƀuh lu mta mnơ̆ng hdĭp dôk luê. Êdah êdi msĕ si krua, kan… Mơ̆ng anăn, mjuăt bi hriăm phung hđeh êdei anei anei brei kriê pioh dŭm mta mnơ̆ng msĕ snăn.

Tơdah Anôk bruă ksiêm hriăm kơ êa ksĭ yăl dliê kơ êa ksĭ plao ksĭ hŏng dŭm mta mnơ̆ng leh anăn hră mơar kreh knhâo, snăn Wăl anôk bi hdơr kơ lĭng kahan Gạc Ma, ti Cam Ranh, lŏ yăl dliê hŏng klei bi hdơr leh anăn klei săn asei. Dŭm ƀĕ ana kyâo mtah djiêu gah wăl anôk; ti anăp jing rup bi hdơr "Phung lĭng kahan dôk ti jơ̆ng adiê", bi êdah rup phung lĭng kahan hrăm mbĭt răng mgang hla čhiăm gru ala čar ti krah êa ksĭ.

Hruê 14/3/1988, ti krĭng Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao hlăm plao ksĭ Trường Sa, 64 čô knuă druh, lĭng kahan êa ksĭ yang ƀuôn Việt Nam djiê êngiă êjai ngă bruă răng mgang klei dưi kiă kriê plao ksĭ. Klei rup phung lĭng kahan bi kƀĭn jŭm dar hla čhiăm gru ala čar ti Gạc Ma jing leh klei bi knăl kơ klei săn asei čiăng răng mgang klei dưi kiă kriê plao ksĭ ti krah êa ksĭ. Amai Nguyễn Thị Thanh Hà, mnuih mă bruă ti Wăl anôk bi hdơr Gạc Ma brei thâo, anăn 64 čô lĭng kahan djiê êngiă dưi čih pioh ti wăl msat angĭn (msat amâo mâo asei tâo). Dŭm êpul mnuih hriê tinei kreh mdei ti anăp grăp anăn, myơr mnga, čuh brui mngưi.

“Ară anei anôk anei êđăp snăk, ana kyâo prŏng leh. Lu êpul lu mnuih ƀiădah ăt mâo anôk êđăp pioh kdŭn mđiă. Phung tuê lu jing phung đoàn viên, dŭm să, phung hiu čhưn ênguê, phung tuê hiu čhưn ênguê snăn dŭm anôk bruă duh mkra hriê lu êdi. Phung tuê kƀĭn hlăm dŭm hruê knăm prŏng, hruê sa, hruê kjuh. Êpul dăp êlâo, kâo atăt nao čuă êlâo, ktrâo lač truh kơ wăl msat angĭn leh kơ anăn atăt dŭm êpul mkăn nao”.

Gạc Ma amâo djŏ knŏng bi hdơr kơ phung djiê leh ti krah êa ksĭ, ƀiădah lŏ bi hdơr kơ phung lĭng kahan hruê anei lŏ dơ̆ng ngă bruă ti plao ksĭ. Čiăng răng mgang êa ksĭ, răng mgang plao ksĭ, tluôn phung lĭng kahan mâo nanao sa wăl anôk hơĭt kjăp. Anăn jing klei uêñ mĭn mơ̆ng gŏ sang, êpul êya leh anăn lăn hang, čiăng kơ phung dôk ngă bruă ti kŏ êa ksĭ hơĭt ai tiê bi leh bruă klam.

Ti Khánh Hòa, bruă klam anăn dưi lŏ čuê hŏng dŭm bruă ngă mđing truh kơ Trường Sa, kriê dlăng gŏ sang knuă druh, lĭng kahan. Aduôn Trần Thị Minh Trang, Kiăng Khua Knơ̆ng bruă mặt trận ƀuôn hgŭm Cam Ranh, čar Khánh Hòa brei thâo, mơ̆ng lăn hang truh kơ plao ksĭ, grăp klei bi đru mguôp thiăm sa kdrêč hlăm ai ktang mbĭt răng mgang klei dưi kiă kriê êa ksĭ, plao ksĭ.

"Anôk bi hdơr đru kơ hmei thâo săng hĭn kơ dŭm klei bi blah, dŭm gru mngač jhŏng ktang kyua plao ksĭ ƀuôn sang. Phung knuă druh, đảng viên, mnuih ƀuôn sang mơ̆ng ƀuôn hgŭm Cam Ranh srăng lŏ ngă jăk bruă nah tluôn hŏng gŏ sang phung knuă druh, lĭng kahan dôk ngă bruă ti plao ksĭ Trường Sa. Đru kơ diñu hơĭt ai tiê mă bruă, krơ̆ng kjăp klei dưi kiă kriê, plao ksĭ ƀuôn sang".

Mơ̆ng dŭm mta mnơ̆ng dưi hrui mă sui hŏng anei giăm sa êtuh thŭn truh kơ dŭm anăn ti Wăl bi hdơr Gạc Ma, klei yăl dliê plao ksĭ Việt Nam dưi kriê pioh hŏng dŭm gru kruăk klă klơ̆ng: sa gưl ksiêm dlăng, sa mta mnơ̆ng, sa čô lĭng kahan djiê leh anăn dŭm gŏ sang ăt mđing truh kơ plao ksĭ kbưi.

Dŭm "anôk hrah" ti Khánh Hòa kyua anăn amâo djŏ knŏng krơ̆ng kjăp klei bi hdơr ƀiădah lŏ đru kơ ênuk hruê anei thâo săng hĭn kơ h ƀuê ênuk, bruă klam hŏng plao ksĭ. Mơ̆ng klei thâo kreh knhâo, klei săn asei mơ̆ng phung lĭng kahan truh kơ ai ktang mơ̆ng anôk bruă nah gŭ, hdră krơ̆ng kjăp plao ksĭ dôk dưi lŏ čuê hŏng bruă klam, klei hmăng hmưi leh anăn klei gĭr mkŏ mjing Việt Nam jing ala čar êa ksĭ ktang.