Mâo klei mđing dlăng duh bi liê mơ̆ng Đảng, Knŭk kna mbĭt hŏng klei gĭr ktưn mă bruă, mkra mjing mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, klei hdĭp mda mơ̆ng 326 gŏ êsei mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn dleh dlan Klot, să Kon Gang, čar Gia Lai  hlăk dôk bi mlih jăk siam. Pui kmlă, êlan klông, sang hră, sang êa drao gŭn ƀrư̆ hruê ƀrư̆ kdrưh kơăm, doh siam. 100% gŏ êsei mnuih ƀuôn sang mâo leh pui kmlă; lu gŏ êsei mâo klei găl blei êdeh êdâo, êdeh wai jơ̆ng, tivi leh anăn dŭm kdrăp yua kơ bruă duh mkra pla mjing, hdĭp mda. Amâo djŏ knŏng bi mlih kơ ƀô̆ mta krĭng ƀuôn sang, klei mĭn duh mkra pla mjing mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ăt mâo lu klei bi mlih, grăp čô jhŏng tui hriăm, ba yua hdră mnêč mrâo mrang, mđĭ kyar bruă rông mnơ̆ng leh anăn bi mlih mnơ̆ng pla djŏ guôp. Lu gŏ êsei duh bi liê pla kphê, tiu, durian leh anăn dŭm mta ana boh kroh mâo ênoh yuôm, ƀrư̆ ƀrư̆ mđĭ hnư hrui wĭt, bi hơĭt klei hdĭp. Ranh, Khua dlăng bruă Đảng ƀuôn Klot, kah mbha klei mơak ti anăp dŭm klei bi mlih mơ̆ng ƀuôn sang:

"Hlăm dŭm thŭn giăm anei klei hdĭp mnuih ƀuôn sang mâo leh klei bi mlih lu leh, kyua ară anei lu mnuih ƀuôn sang thâo pla ana ƀơ̆ng boh, pla kphê čiăng mâo klei hdĭp hơĭt. Grăp gŏ sang ăt đĭ kyar hĭn, mdrŏng sah hĭn kyua diñu thâo pla kphê leh anăn ênoh kphê đĭ yuôm, kyua anăn mnuih ƀuôn sang hơĭt ai tiê hĭn. Klei anei ăt mâo klei myun mơ̆ng knŭk kna duh bi liê đru kơ mnuih ƀuôn sang."

Ti să Dak Săk, čar Lâm Đồng, lu ênuk gưl mnuih ƀuôn sang M'nông, phung lĭng kahan ba klei jăk siam Lĭng kahan Awa Hô tuôm bi blah hlăm dŭm thŭn mlan dleh dlan. Hruê anei, wĭt hŏng klei hdĭp aguah tlam hlăm klei êđăp ênang phung kahan hđăp ƀuh ƀuôn sang grăp hruê bi mlih, klei hdĭp mnuih ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar mơak snăk. Y Nhan (1959) Kahan hđăp ƀon Đăk Mâm, să Đăk Săk, čar Lâm Đồng brei thâo.

“Ară anei klei hdĭp mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn jăk hĭn kơ êlâo lu snăk. Knŭk kna, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl ăt uêñ mĭn, đru kơ klei hdĭp phung kahan hđăp leh anăn mnuih ƀuôn sang, boh nik dŭm gŏ sang ƀun, gŏ sang dôk hlăm klei dleh dlan snăn dưi đru sang dôk, êlan klông, sang hră mơar, anôk mdrao mgŭn… Kdrăp mnơ̆ng ară anei djăp ênŭm leh lu snăk. Pla mjing kphê, tiu ăt găl ênưih hĭn, mnuih ƀuôn sang mâo thiăm klei găl mđĭ kyar bruă duh mkra. Phung hđeh điêt snăn dưi hriăm hră mơar djăp ênŭm, mâo klei găl dưn yua kdrăp mrâo, dưn yua klei thâo mrâo mrang. Jing mnuih tuôm găn leh klei bi blah, ƀuh ƀuôn sang, ƀuôn sang ară anei mlih msĕ snăn, hmei hơ̆k mơak êdi. Klei hdĭp mâo klei êđăp ênang, anak čô dưi hriăm hră mơar, dưi hdĭp jăk hĭn, anăn jing klei hmei čang hmăng êdi.”

Ti să Ia Hiao, čar Gia Lai dŭm bĭt êlan mrâo dôk pŏk mlar amâo djŏ knŏng bi mlih ƀô̆ mta dŭm alŭ, ƀuôn, ƀiădah lŏ mjing klei găl čiăng kơ mnuih ƀuôn sang găn êrô, mkra mjing, mnia mblei găl ênưih hĭn. Mơ̆ng klei sa ai mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, lu bĭt êlan dưi pŏk mlar, prŏng siam hĭn; mbĭt hŏng anăn jing dŭm klei bi mlih hlăm klei hdĭp, klei thâo săng kriê dlăng wăl hdĭp mda leh anăn mkŏ mkra ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ klă klơ̆ng. Kyua klei sa ai mơ̆ng mnuih ƀuôn sang: 22 bĭt êlan ti 7 alŭ dưi pŏk mlar, hlăm anăn lu gŏ sang čŏng myơr lăn, ruh mgaih mnư̆ mnang čiăng pŏk êlan. Sa ktuê êlan să mkŏ êlan dơ̆ng prŏng mrô 25 găn dŭm alŭ Đoàn Kết, Điểm 9, Bôn Mi Hoan lŏ mkŏ truh kơ krĭng anôk dôk mrâo 180 gŏ êsei mnuih ƀuôn sang. Grăp čô mnuih ƀuôn sang dôk bi mguôp sa kdrêč hlăm bruă rŭ mdơ̆ng ƀuôn sang êđăp ênang, mtah, doh, siam. Nay Jen, Knơ̆ng bruă Mặt trận ƀuôn Čư̆ Plah Jai, să Ia Hiao, čar Gia Lai lač:

“Hlăm gưl hruê mkŏ mjing ala čar 2/9, Anôk bruă Mặt trận alŭ hmei mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang yuôl hla čhiăm gru ala čar, hluê ngă jăk hdră êlan mtrŭn mơ̆ng Đảng, hdră bhiăn mơ̆ng Knŭk kna. Mbĭt anăn, hmei bi mguôp hâo hưn kơ Klei mtrŭt mjhar "Jih jang mnuih ƀuôn sang răng mgang klei êđăp ênang ala čar" hŏng dŭm hdră jĕ giăm, ênưih thâo săng čiăng kơ mnuih ƀuôn sang hrăm mbĭt nao hgŭm. Mbĭt anăn, hmei ăt mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang kriê dlăng wăl hdĭp mda, mkŏ mkra alŭ ƀuôn mtah, doh, siam, mơ̆ng hlăm grăp gŏ sang truh kơ êlan klông hlăm ƀuôn sang".

Jing sa hlăm dŭm alŭ wăl adôk lu klei dleh dlan mơ̆ng čar Lâm Đồng, să Dam Rông 4 mâo mnuih djuê ƀiă truh êbeh 90% ênoh mnuih ƀuôn sang. 6 mlan akŏ thŭn 2026, alŭ wăl čih yap lu boh tŭ êdah kdlưn hlăm hdră mđĭ kyar bruă duh mkra, dhar kreh - ala ƀuôn. Kơ bruă duh mkra lŏ hma să mđĭ kyar leh ênhă kphê truh 2.023 ha, boh durian 162 ha, ana rông hluăt mrai 170 ha leh anăn ana măkka 150 ha. Amâo mdei ti bruă mkra mjing điêt, alŭ wăl dôk ƀrư̆ ƀrư̆ mkŏ mjing hdră ngă lŏ hma mrâo mrang hluê hŏng 2 hdră bi hgŭm ba čhĭ boh durian, cacao, mbĭt anăn, mkŏ mjing tŭ jing 11 mta mnơ̆ng OCOP mâo 3 mtŭ. Klei đĭ kyar mơ̆ng bruă lŏ hma anei ngă leh klei bi hrŏ ênoh ƀun lu tĭng kluôm să, boh nik hlăm mnuih djuê ƀiă, trŭn adôk 8.36%. Hlăm 6 mlan knhal jih thŭn, să Dam Rông 4 bi mklă mđĭ ktang dŭm hdră bi lông ktưn mguôp hŏng bruă mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo, gĭr mđĭ hnơ̆ng klei hdĭp mnơ̆ng dhơ̆ng leh anăn ai tiê kơ mnuih ƀuôn sang ti alŭ wăl. Lơ Mu Ha Poh, Kiăng khua dlăng bruă Đảng să Dam Rông 4 (čar Lâm Đồng) brei thâo:

"Să mkŏ mjing klei bi mjĕ mjuk dhar kreh kdŏ mmuñ, ksiêm wĭt Hdră bruă jih jang mnuih ƀuôn sang răng mgang klei êđăp ênang ala čar thŭn 2026. Êngao anăn, ăt mđĭ ai Mặt trận, êpul êya hluê ngă jăk bruă bi hgŭm mguôp jih jang djuê ana, boh nik să Dam Rông 4 jing alŭ wăl mâo lu mnuih djuê ƀiă, mâo lu klei đăo…"                       Tač êdeh phiơr prŏng Liên Khương klă klơ̆ng pŏk ƀăng lŏ wĭt ngă bruă leh êbeh 5 mlan kđăl ƀăng čiăng hluê ngă hdră mkra mđĭ êlan phiơr. Hlăm wưng tal êlâo pŏk ngă, Tač êdeh phiơr prŏng Liên Khương mĭn tĭng mâo 36 - 40 gưl phiơr/hruê, mkăp kơ hlăm brô 6.800 gưl čô tuê/hruê. Bruă Tač êdeh phiơr prŏng Liên Khương lŏ pŏk ngă srăng đru pŏk mlar wăl anôk mkŏ, mjing thiăm boh kdrŭt čiăng kơ Lâm Đồng mđĭ lar klei găl, klei mâo leh anăn kpưn đĭ hlăm wưng đĭ kyar mrâo. Lu krĭng mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă hlăm čar dôk bi mlih ktang bruă pla mjing mnơ̆ng dhơ̆ng, ba yua kdrăp mrâo mrang. Bruă mđĭ lar klei găl grăp krĭng wăl dôk mjing boh kdrŭt mrâo kơ klei mđĭ kyar bruă duh mkra, mđĭ hnư hrui wĭt leh anăn klei hdĭp mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă. Ayŏng Liêng Hót The, Êpul mnuih ƀuôn sang Bắc Tà Nung, ƀuôn hgŭm Cam Ly- Đà Lạt, hơ̆k mơak, brei thâo:

 "Leh bi mŭt mbĭt, kâo ƀuh alŭ, ƀuôn ƀrư̆ hruê ƀrư̆ siam, ƀrư̆ hruê ƀrư̆ bi mlih. Kâo čang hmăng leh bi mŭt mbĭt, mnuih ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ siam hĭn, mnuih ƀuôn sang drei bi mlih klei mĭn mrâo čiăng tui tiŏ lăn čar leh anăn dŭm ala čar, đru mguôp ngă kơ lăn čar ƀrư̆ hruê ƀrư̆ siam leh anăn đĭ kyar hĭn.”

        Anôk hiu čhưn ênguê êpul êya hnoh êa Dak Lôi, ti alŭ Kon Jong, să Ngọk Réo, čar Quảng Ngãi gưl anei mčhĭt muăt phung tuê hiu čhưn ênguê. Đảng viên A Thảo, Khua Êpul hgŭm bruă lŏ hma, hiu čhưn ênguê Ngọk Réo, brei thâo, mơ̆ng lu hruê êlâo mnuih Xơ Đăng ti Kon Jong mprăp leh djăp klei găl čiăng drông phung tuê. Mnuih ƀuôn sang pla leh mnga ti anăp sang, răng kriê wăl hdĭp mda, mđĭ lar dhar kreh djuê ana msĕ si čing čhar, mmuñ ênhiang, mđĭ kyar bruă mkra kpiê čeh, pơ̆k mñam, mkra dŭm mta mnơ̆ng ƀơ̆ng djuê ana.

‘Alŭ mâo anôk hiu čhưn ênguê snăn hmei mđing nanao kơ wăl hdĭp mda krĭng ƀuôn sang, êlâo hĭn đảng viên brei hluê ngă êlâo, leh anăn hrăm mbĭt mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang leh anăn nao hgŭm mbĭt hŏng mnuih ƀuôn sang bi mdoh wăl hdĭp mda, anôk bruă nah gŭ, êlan klông doh siam. Kơ klei mđĭ kyar bruă duh mkra, đảng viên brei jhŏng mđĭ kyar bruă duh mkra pla ana ksu, kphê… Hmei mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang mđĭ kyar leh anăn pŏk mlar ênhă mđĭ kyar ana sui thŭn, ară anei hnư hrui wĭt mơ̆ng mnuih ƀuôn sang hlăm alŭ hơĭt leh’’.