Tlam hruê kjuh, amai H'Theo leh anăn anak mniê H'Giang nao ti tač mjuăt bi hriăm čưng boh. H'Theo -35 thŭn, jing pô čưng boh khua thŭn hĭn, bi H'Giang, 16 thŭn- jing hđeh điêt hĭn hlăm êpul čưng boh mniê Dak Đoa, Gia Lai.

Amai H'Theo siă suôr hŏng êpul čưng boh mâo leh 7 thŭn, mơ̆ng hlăk anak mniê H'Giang mrâo hriăm adŭ 4. Dŭm blư̆ tui amĭ nao ti tač čưng boh, dôk ti êlan dơ̆ng ktuê dlăng hlăm dŭm klei bi lông ti să, kdriêk leh anăn dŭm gưl bi lông kbưi hŏng sang ngă kơ H'Giang khăp kơ klei čưng boh hlăk amâo thâo ôh. Mơ̆ng klei tui hluê amĭ bi lông, ñu mphŭn hriăm leh anăn ară anei mbĭt hŏng amĭ nao hgŭm hlăm êpul mprăp mŭt hlăm anôk čưng boh thơ̆ng kơ bruă. Hŏng H'Theo, klei mơak anăn lŏ prŏng hĭn kyua dưi mtô kơ anak mniê klei đăo knang čiăng ruah klei pô khăp:

“Êlâo dih, arăng lač phung mniê jing jơ̆ng êun kngan êun. Ƀiădah hruê anei bi mtăp mđơr leh, êkei mniê ăt msĕ snăn yơh. Phung êkei thâo čưng boh snăn phung mniê ăt thâo čưng boh. Klei dleh dlan jing lu snăk, kyua pô jing amĭ, ăt jing mnuih mă bruă phŭn hlăm gŏ sang mơh. Ƀiădah kyua klei khăp, pô srăng tui tiŏ, pô khua thŭn leh, snăn amâo lŏ mâo lu klei găl ôh. Pô atăt êlan kơ anak čiăng kơ anak tui tiŏ klei čang hmăng čưng boh thơ̆ng kơ bruă”.

Tơdah H'Thảo brei mprăp bruă pưk sang, bruă pưk hma čiăng bi mguôp hŏng boh čhiăm guôm ƀô̆, snăn Rơ Chăm H'Vưn - pô bi lông mnuih Jarai (ti Pleiku Roh, ƀuôn hgŭm Diên Hồng) lŏ duah hdră mtrŭt mjhar gŏ sang brei pô dưi hlăp čhiăm guôm ƀô̆. Dŭm hruê tal êlâo, mniê êra k’kiêng thŭn 2009 khăng hlăp mbĭt hŏng phung găp êkei hlăm ƀuôn kyua ƀiă snăk mâo găp mniê mâo klei khăp čiăng.

Ară anei, êjai êpul mŭt hlăm sa knhuang mrâo, truh hŏng klei čưng boh thơ̆ng kơ bruă, ăt jing mmông H’Vưn ăt dôk ti thŭn knhal tuč gưl tlâo leh anăn mâo klei mđĭ ai mơ̆ng gŏ sang:

“Kâo ară anei amâo lŏ mâo mmông wăn ôh: aguah nao sang hră, tlam nao čưng boh, mmăt kâo srăng hriăm thiăm čiăng mprăp kơ klei bi lông hriăm jih gưl. Kâo srăng dăp hruê mmông čiăng nao čưng boh. Kâo tui tiŏ klei čưng boh snăn tal êlâo ama kâo ăt kăm gơ̆ mơh. Ƀiădah leh jing klei khăp čiăng snăn amâo mâo pô dưi kăm ôh. Tal êlâo kâo čưng boh ti tač lăn, amâo mâo prăk čưng boh ti tač rơ̆k. Leh klei bi lông tal êlâo snăn ama kâo đru kơ kâo leh”.

Klei yăl dliê mơ̆ng H’Theo lehanăn H’Vưn ăt jing sa kdrêč hlăm hdră êlan mbĭt mơ̆ng êpul čưng boh mniê Đak Đoa, čar Gia Lai. Phung čưng boh mnuih djuê ana Bahnar, Jarai hriê mơ̆ng lu anôk, ti dŭm thŭn lehanăn klei hdĭp mdê mdê: mnuih dôk nao sang hră, mnuih ngă bruă lŏ hma, mâo mnuih leh mâo anak lehanăn jing mnuih mă bruă phŭn hlăm gŏ sang. Diñu bi tuôm ti klei khăp hŏng boh êran lehanăn klei bi lông čưng boh. Čiăng krơ̆ng kjăp dŭm mmông hriăm, diñu brei mprăp bruă pưk sang, bruă pưk hma; lu mnuih lŏ mâo ung, amĭ ama đru, mđĭ ai. Klei gĭr ktưn hlăm grăp yan hriăm ăt ƀrư̆ ƀrư̆ ngă kơ phung găp djuê tuôm rŭng răng, ară anei đăo knang kơ êlan diñu ruah.

Hlăm Klei bi lông čưng boh mniê dŭm djuê ana mnuih djuê ƀiă Việt Nam tal sa thŭn 2026, êpul Đak Đoa mâo 10 čô mniê Bahnar lehanăn 4 čô mniê Jarai. Phung mniê mŭt hlăm klei bi lông knhal tuič bi lông hŏng êpul Lục Yên mơ̆ng čar Lào Cai lehanăn mâo mă klei pah mni mrô sa. Êpul čưng boh ba wĭt leh klei ktưn hưn kơ pô lehanăn wăt kơ phung khăp čiăng hlăm ƀuôn sang. Nguyễn Hữu Tường, ti alŭ mrô 5, să Đak Đoa, Gia Lai, brei thâo:

“Phung bi lông mơ̆ng êpul Đăk Đoa hur har êdi. Khădah phung hđeh mâo lŏ hma lu ƀiădah phung hđeh dăp bruă pưk hma čiăng nao hgŭm hlăm êpul čưng boh. Kâo ƀuh phung hđeh hur har msĕ snăn, pô hơ̆k mơak êdi, mgei ai tiê. Phung hđeh mâo mă klei pah mni ti gưl ala čar, pô hơ̆k mơak êdi kơ phung hđeh”.

Pô atăt êpul čưng boh giăm 7 thŭn hŏng anei jing pô mjuăt bi hriăm Nguyễn Anh Dũng, mâo phung čưng boh khăp čiăng pia jing "Ama Dũng". Akŏ thŭn 2019, ñu bi kƀĭn phung mniê khăp kơ čưng boh, mkŏ mjing êpul čưng boh Link Coffee. Mơ̆ng dŭm klei bi lông ti Lăn Dap Kngư, kwar Krah, êpul mâo mă klei pah mni mrô sa sa klei bi lông futsal ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh thŭn 2022. Truh thŭn 2026, phung mniê Đak Đoa mâo mă klei pah mni mrô sa krĭng Lăn Dap Kngư, lehanăn mâo mă klei pah mni mrô sa klei bi lông čưng boh mniê dŭm djuê ana mnuih djuê ƀiă Việt Nam.

Leh lu thŭn phung nai hŏng phung hđeh čŏng pô čiăng krơ̆ng kjăp êpul čưng boh, êpul čưng boh mniê Đak Đoa klă klơ̆ng dưi jao kơ Êpul hgŭm čưng boh Hoàng Anh Gia Lai. Mơ̆ng ară anei, phung čưng boh dưi đru brei dŭm klei găl mjuăt bi hriăm jăk, mâo prăk mlan leh anăn prăk đru, čiăng bi sĭt klei khăp kơ čưng boh. Nai mtô Nguyễn Anh Dũng đăo knang, anei yơh jing gru kruăk tŭ jing klei čưng boh thơ̆ng kơ bruă mơ̆ng êpul.

“Ayŏng adei mâo klei akâo hŏng Êpul hgŭm čưng boh Hoàng Anh Gia Lai jing aguah ăt mă bruă, ngă bruă pưk hma leh anăn gŏ sang dôk ti sang. Tlam snăn êpul bi hriăm ti tač Đăk Đoa nanao. Anei jing anôk găl kơ phung ƀĭng găp ngă bruă pưk hma leh anăn klei khăp čiăng. Êpul čưng boh sa ai êdi msĕ snăn. Phung ƀĭng găp dôk hơ̆k mơak kyua dưi tŭ mă, srăng dưi hriăm, mâo kdrăp mnơ̆ng leh anăn mâo dŭm klei hriăm mrâo čiăng dưi nao hlăm klei bi lông Mjuăt ktang asei mlei ala čar thŭn 2027 anăp anei”.

Leh mmông hriăm, phung mniê Đak Đoa lŏ wĭt kơ sang, mprăp kơ sa hruê nao sang hră, nao mă bruă, nao kơ pưk hma msĕ yang đar. Ƀiădah ti mmông hriăm tal êdei, diñu srăng kbiă ti tač hŏng sa mta kñăm mrâo jing mă anôk hlăm êpul bi lông čưng boh mniê mâo klei dưi ala čar thŭn 2027.