Anôk bruă kriê dlăng dliê Đa Ra Hoa, hlăm Anôk bruă kriê dlăng dliê knŭk kna mkuôm Đa Nhim mâo bruă klam kriê dlăng răng mgang êbeh 9.600ha dliê. Khădah kluôm anôk bruă knŏng mâo 8 čô knuă druh, mnuih mă bruă ƀiădah dliê ăt dưi kriê dlăng răng mgang jăk kyua 13 Êpul hgŭm răng mgang dliê nao hgŭm. Jih jang mnuih hlăm dŭm êpul dưi tĭng tla prăk răng mgang mơ̆ng ênoh tĭng tla bruă kriê dlăng wăl hdĭp mda dliê hŏng ênoh tĭng tla mơ̆ng 800 truh 900.000 prăk/1ha. Kluôm ênoh prăk grăp čô mnuih hlăm 13 Êpul hgŭm răng mgang dliê tŭ mă hlăm grăp thŭn mơ̆ng 20 truh 25 êklăk prăk. Ayŏng Klong Cil Sơn, Êpul hgŭm răng mgang dliê mrô 5 ƀuôn Ju Mnang, brei thâo:

Lač jăk kơ Đảng, Knŭk kna lu snăk mjing leh klei găl kơ kâo dưi hgŭm hlăm Êpul hgŭm răng mgang dliê. Kyua ênoh prăk tŭ yap dưi tla mơ̆ng bruă răng mgang dliê snăn gŏ sang kâo leh anăn mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn mkra mđĭ leh klei hdĭp lu snăk.

Anôk bruă kriê dlăng dliê knŭk kna mkuôm Đa Nhim mâo čar Lâm Đồng jao kriê dlăng răng mgang giăm 28.000ha dliê hlăm alŭ wăl să Lạc Dương leh anăn ƀuôn hgŭm Lang Biang - Đà Lạt. Thŭn 2026 anôk bruă jao giăm 25.000ha dliê kơ 40 Êpul hgŭm răng mgang dliê hŏng êbeh 1.000 čô mnuih, lu jing mnuih djuê ƀiă K'Ho mbĭt hŏng 4 êpul êya dưi dưn hdră mtrŭn tĭng tla bruă kriê dlăng răng mgang dliê.

Mơ̆ng akŏ thŭn truh kơ ară anei hluê ngă bruă ksiêm dlăng, dŭm Êpul hgŭm răng mgang dliê ƀuh leh anăn hrăm mbĭt hŏng Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Đa Nhim msir mghaih 69 anôk dliê, lăn dliê arăng ksĭng mmiă hŏng ênhă êbeh 14ha; hluê ngă 6 gưl msir mghaih dŭm anôk mă mnơ̆ng hlăm gŭ lăn soh hŏng hdră bhiăn ti wăl dliê 140, 142 leh anăn 143… Hlăm gưl ksiêm dlăng gưl I leh anăn tĭng tla gưl 1 thŭn 2026, ênoh prăk mâo dŭm Êpul hgŭm răng mgang dliê leh anăn 4 êpul êya tŭ mă jing êbeh 6.8 êklai prăk. Đinh Hữu Được, K'iăng khua Anôk bruă kriê dlăng dliê kmrơ̆ng Đa Nhim, bi mklă, hdră tĭng tla bruă kriê dlăng răng mgang dliê bi mguôp kjăp klei tŭ dưn, bruă klam mơ̆ng êpul êya leh anăn mnuih ƀuôn sang ti anôk anăn kyua anăn ênhă dliê mơ̆ng anôk bruă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ dưi kriê dlăng răng mgang jăk:

“Klei tŭ dưn êdah êdi anăn jing klei thâo săng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang boh nik jing dŭm gŏ êsei mâo tŭ mă bruă răng mgang dliê dưi mđĭ hĭn. Hluê ngă hlue si mta phŭn klei kuôl kă leh hŏng anôk bruă diñu hrăm mbĭt leh hŏng anôk bruă hlăm bruă hiu suang dlăng dliê boh nik bruă msir mghaih ƀiădah ênhă lăn dliê arăng ksĭng mmiă, msir mghaih dŭm bruă rŭ mkra soh hŏng hdră bhiăn hlăm ênhă lăn dliê mâo jao leh kơ Anôk bruă kriê dlăng dliê knŭk kna mkuôm Đa Nhim kriê dlăng. Mbĭt anăn bruă mđĭ kyar dliê mnuih ƀuôn sang ăt hur har nao hgŭm boh nik jing dŭm gŏ êsei tŭ mă bruă răng mgang dliê”.

Čar Lâm Đồng ară anei dôk ba akŏ hlăm kluôm ala hŏng êbeh 1.1 êklăk ha dliê, hlăm anăn mâo truh êbeh 700.000ha djăp klei găl mkăp hdră bruă wăl hdĭp mda dliê. Hnơ̆ng prăk yuôm bhăn dưi tĭng tla grăp thŭn mơ̆ng hdră bruă wăl hdĭp mda dliê dôk đru kơ dŭm anôk bruă dliê knŭk kna kriê dlăng jăk ênhă dliê dưi jao. Mbĭt hŏng anăn giăm 167.000ha dưi phăn jao klă anăp kơ hlăm brô 14.400 gŏ sang, mnuih, êpul êya mnuih ƀuôn sang kriê dlăng răng mgang hŏng ênoh prăk tŭ mă grăp thŭn mơ̆ng 20/25 êklăk prăk đru mguôp mkra mđĭ klei hdĭp leh anăn hdră duh ƀơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang. Nguyễn Văn Quang, kiăng khua bruă sang čư̆ êa să Dam Rông 4, čar Lâm Đồng, brei thâo să mâo êbeh 33.000ha dliê. Mơ̆ng tur knơ̆ng hdră êlan tĭng tla bruă kriê dlăng wăl hdĭp mda, kriê dlăng răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê jing leh sa hlăm 3 hdră mđĭ kyar hơĭt kjăp mơ̆ng alŭ wăl:

Hmei bi mguôp hŏng lu êpul êya bruă dliê kmrơ̆ng leh anăn dŭm êpul bruă djŏ tuôm pŏk ngă dŭm gru hmô hdră duh ƀơ̆ng mguôp hŏng dliê kmrơ̆ng. Bi mguôp leh, ksiêm duah dŭm gru hmô mđĭ kyar bruă duh mkra ti gŭ êyui kyâo dliê. Bi hŏng dŭm anôk bruă hiu čhưn ênguê snăn hmei ăt iêo mthưr pŏk ngă dŭm bruă hiu čhưn ênguê. Mbĭt anăn ară anei čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang hơĭt ai tiê răng mgang dliê ăt bi mguôp ba yua dŭm mta mnơ̆ng mơ̆ng dliê čiăng mđĭ hdră duh ƀơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang”.

Lâm Đồng jing sa hlăm dŭm čar tal êlâo hlăm kluôm ala pŏk ngă hluê ngă hdră mtrŭn tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê. Êbeh 15 thŭn êgao mơ̆ng bruă hluê ngă jăk hdră mtrŭn anei, ară anei čar dưi mkŏ mjing leh ai dưi yuôm bhăn kơ bruă kriê dlăng, răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê. Nguyễn Thị Hải, Khua kiă kriê Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Lâm Đồng, brei thâo, hŏng bruă tŭ mă, tĭng tla prăk hluê hdră hưn mthâo, klă mngač rơ̆ng klei tŭ dưn hĭn kơ mnuih djă kriê dliê, hdră tĭng tla bruă răng mgang wăl hdĭp mda mkŏ mjing sa tur knơ̆ng kjăp čiăng kơ bruă răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê mơ̆ng čar ƀrư̆ hruê ƀrư̆ klă sĭt, hơĭt kjăp hĭn:

“Ară anei kluôm čar mâo êbeh 700.000ha dưi tŭ mă prăk răng mgang dliê hŏng hnơ̆ng hrui wĭt sa thŭn kah knar hlăm brô 450 truh 500 êklai prăk. Leh tĭng mkă leh anăn bi mlih snăn ênoh kah knar kơ 1ha dliê čiăng hluê ngă bruă kriê dlăng răng mgang mâo hlăm brô năm, kjuh êtuh êbâo, tăp năng mâo dŭm ênhă mâo êbeh 2 êklăk prăk hlăm sa ha. Hdră êlan tĭng tla prăk răng mgang dliê jing sa ai dưi yuôm bhăn snăk čiăng kơ pô dliê, kơ dŭm gŏ êsei tŭ mă phăn jao rơ̆ng kơ dŭm ênoh bi liê leh anăn đru sa kdrêč kơ ngăn prăk mơ̆ng čar hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê”.

Êbeh 15 thŭn hluê ngă hdră tĭng tla bruă răng mgang dliê, Lâm Đồng ƀrư̆ ƀrư̆ bi mlih ai dưi mơ̆ng dliê jing boh kdrŭt čiăng kơ mnuih ƀuôn sang bi mguôp, răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê. Tơdah klei tŭ dưn mơ̆ng mnuih ƀuôn sang dưi rơ̆ng, bruă klam răng mgang dliê ăt dưi mđĭ, mjing tur knơ̆ng čiăng mđing truh kơ mta kñăm "dliê čŏng răng mgang dliê", đru mđĭ kyar bruă dliê kmrơ̆ng hơĭt kjăp. Čar Lâm Đồng ăt dôk lŏ dơ̆ng bi lu jơr leh anăn pŏk mlar dŭm hdră hrui wĭt mơ̆ng bruă kriê dlăng wăl hdĭp mda, amâo djŏ knŏng mơ̆ng pui kmlă ƀiădah lŏ mơ̆ng bruă hiu čhưn ênguê, bruă yua êa leh anăn dŭm mta bruă mkăn. Hluê anăn, ƀrư̆ ƀrư̆ mđĭ ai dưi kơ pô dliê, mđĭ boh tŭ kriê dlăng, răng mgang dliê čiăng kơ dliê klă sĭt jing hdră duh ƀơ̆ng hơĭt kjăp kơ mnuih ƀuôn sang./.