VOV4. K’ho - Tòm tiêu là phan tam ờ gơbài ngan mờ phơng sih, den tàng, broă sih uă phơng hoá học di gơlan lơh gơl^k ală bơta ờ niam tus mờ tòm tiêu in. tu\ do, ală cau tam tiêu gam kờ` tam gơl bơh phơng hoá học tus mờ broă ngui ală phơng geh bơh sinh học, phơng hữu cơ. Do là broă tam tiêu niam ờ do ờ dă, tơnguh m[ùr ù mờ đềt mềr mờ tiah kis. Bơh tàm bơta mùl màl do, anih lơh broă kơlôi sơnơng broă lơh bơtơ\t rơbòng dà-lơh sa suơ sre-brê bơnơm càr Gia Lai neh pơgồp bal mờ anih lơh sa kă bro phơng Lam Sơn bơyai lơh bơ\t bơtàu broă tơlòng lơh phơng NPK hữu cơ 772-376-772 HC 6,5% tàm tòm tiêu càr Gia Lai in. Jăt mờ jơnau đơs bơh ală cau jăk chài, broă lơh do neh geh cồng nha uă.
Tàm kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai, Anih tờm sền sơnơng lơh lài bơtơt rbòng dà broa\ lơh sa sươn sre chi brê Gia Lai pa bơyai lơh cri bơyai kềng gah nhàr sươn geh ngui phơng NPK hữu cơ Lam Sơn tàm tờm tiêu. Broa\ lơh geh mut lơh 2 broa\ lơh, tơl broa\ lơh geh 1 rbô jrong tơnhàu tiêu, tàm hơ\ geh 500 jrong tơnhàu tiêu geh ngui phơng NPK hữu cơ Lam Sơn mờ 500 jrong tơnhàu tiêu geh ngui broa\ sơng ka ờs mờng bơhìan bơh làng bol. Pơnjat hơ\, jơnau sơnđan neh rwah sươn bơh ồng Trịnh Xuân Đông, ntum Hnor, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai tam tơnhàu tiêu mờ jrong bêtông, ờ geh chi kìng mbur, sươn chi dờng di mơ, di pơgap 5% jrong tơnhàu tiêu geh gơbàn kòp mhar chơt, kòp chơt lơyaì. Bơh ala\ broa\ lơh geh ngui, cau tờm sươn neh lơh jat di broa\ lơh geh jàu. Ồng Trịnh Xuân Đông ntum Hnor, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai ai git:“Tàm nam 2014 pa do, hìu nha\ a` geh mpồl lơh phơng Lam Sơn bơcri lơh broa\ lơh geh mut lơh lài. A` go\ cồng nha bơh phơng visinh bơh mpồl cao su Lam Sơn geh ai go\ geh cồng nha ngan, phơng tuh den go\ tiêu nha tơ lir ngan, lơ mbơl, plai den dờng niam, ờ hoan gơ jrùh”.
Pơndrờm mờ sươn tiêu bơh hìu nha\ ồng Trịnh Xuân Đông den broa\ lơh bơh hìu nha\ ồng Huỳnh Thuận, ntum Nam Bình, kơnhoàl Đak Đoa geh mut lơh tàm sươn tiêu neh jo\ sơnam. Sươn tiêu geh tam bơh nam 2001 mờ sơntìl tiêu Vĩnh Linh mờ tiêu sẻ geh gơ hàu tềng jrong chi mờ jrong chi kis, geh chi kìng mbur, sươn chi kis dờng niam, ờ hềt geh ai go\ bơh bơta kòp mhar chơt, chơt lơyaì. Ồng Huỳnh Thuận ai git:“Sươn tiêu do a` dê geh tam bơh nam 1999-2001, bơh bơta lơh bè do den tus tu\ do geh phơng bơh mpồl Lam Sơn. Broa\ lơh tuh phơng ai geh tam pà gơs 4 dơ\, pah dơ\ la 2 nhai. Pơndrờm mờ lài do, den phơng bơh mpồl Lam Sơn den niam ngan, lài jơh he go\ sươn tiêu tuh phơng Lam Sơn tềng bồ tiêu dờng jrang, plai dờng, ngan la tiêu gơs ngan pơndrờm mờ phơng a` tuh lài do”.
Geh git bơta nđiơm gơs bơh ù la bơta ia go\ ngan tus broa\ dờng mờ kis dờng bơh chi tam, geh đơs bơta nđiơm gơs bơh ù bơh broa\ geh mblàng ala\ khà geh ngui điơm gơs bơh ù nàng geh git phơng kờ` geh tuh chi in. Den tàng ngan, nàng lơh geh broa\ lơh chi tam geh lơh lài tềng Anih tờm sền sơnơng lơh lài bơtơt rbòng dà lơh sa sươn sre chi brê Gia Lai neh bơyai lơh geh đơs wơl bơta nđiơm gơs bơh ù lài mờ tu\ geh lơh broa\ lơh. Ala\ sươn chi geh rwah nàng geh lơh lài tàm tiêu drờm geh bơta PH, Cali, Clo ai tàm khà jơnhua đau, geh gơguh bơh 4,15-4,32, do la bơta kuơ PH ờ hềt di pal ngan tus mờ bơta bơtàu tơngguh bơh tờm tiêu, khà hữu cơ tàm ù bơh sươn chi drờm ua\ ngan, đàm geh tàm ù la jơnhua di mơ, geh gơ lòt bơh 0,15-0,21%...cồng nha geh mblàng ai go\, ù tàm ala\ sươn tiêu pa tam mờ tiêu neh plai geh khà kali tàm khà mơ gùl, bulah bè hơ\, bơta ờ ua\ bơta ròng chi geh gơ krơi is, do la bơr nàng ja\ nàng geh broa\ lơh tuh phơng krơi is bơh ala\ broa\ lơh. Thạc sỹ Nguyễn Quang Ngọc gơnoar jat jơng atbồ anih tờm sơnơng lơh lài bơtơt rbòng dà lơh sa sươn sre chi brê Gia Lai ai git:“Bơh geh ngui tơ lòng phơng Lam Sơn NPK hữu cơ den tus mờ tiêu neh plai den bol a` geh ngui tơ lòng tàm kơnhoàl Đak Đoa, tus tu\ do, tơnơ\ 7 nhai ngui tơ lòng, ala\ cồng nha bơh sơnrờp ai go\, sươn tiêu tuh phơng do den gơ geh tơ lir rlau, niam rlau, ntê gơ cat ua\ rlau mờ jat khà sồ bol a` geh sền gròi bơh lài tus tu\ do den khà plai gơbàn gơ jrùh ê\t rlau mờ cồng nha bơh tàm sra\ jơnhua rlau mờ broa\ lơh làng bol khi geh sền gròi is jat bơta mờng khi dê. Bulah bè hơ\, bol a` gam pal kơp tus tu\ tơnhàu nàng gơtùi geh cồng nha lồi dut kờ` bol a` geh sền wơl cồng nha bơh broa\ lơh sa. Bulah bè hơ\, jat sền gròi bơh bol a` kung bè dờp geh jơnau đơs niam bơh cau lơh broa\ sa den ala\ bơta lơh pơ lòng do den khi gơ lơh geh chờ rlau tài tieê gơ geh tơlir rlau, ntê ua\ rlau den tàng bơta ai cồng nha tàm kàl tus la ua\ rlau tài ntê neh gơ cat jòng rlau”.
Mờ cồng nha bơh sơnrờp, anih tờm sơnơng lơh lài bơtơt rbòng dà lơh sa sươn sre chi brê Gia Lai gam pơnjat tai geh lòt sền broa\ geh lơh lài, geh git tai khà sồ bè cồng nha geh, geh mblàng bè bơta pràn ròng chi tàm ù tơnơ\ dùl nam ngui phơng NPK hữu cơ Lam Sơn, bơh hơ\ geh bơr nàng nàng geh đơs tơl làm bơta gơbàn aniai bơh bơta phơng do geh tus dờng kràn mờ bơtàu tơngguh dờng tờm tiêu, mơ kung bơyai lơh pơrjum yal tơnggit cồng nha broa\ lơh bơh bơta dong kờl cau lơh broa\ sa tam tiêu tàm Gia Lai pin dờ` mờ geh ngui phơng NPK hữu cơ Lam Sơn nàng cèng geh wơl cồng nha lơh sa mờ tơngguh bơta kơljap bơh sươn chi.
Nam Trang ngui bơh anih sơndio rùp Gia Lai, }au mblàng K’ Brọp.
Viết bình luận