Lễ hội Aza nan lac sa dalam dom adat cambat meng kan mai di urang Pa Cô jang yau bhap bani urang bangsa takik daok di huyện bhum ceik A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế.

Urang Pu Péo tok hu 600 menuac saong daok khik adat ngak yang Po glai hu taduan lac drap ar ilamu phi vật thể. Adat cambat nan birau hu padang ngak veik di jala pandiak harei 23 bilan 11 di Palei Ilamu Du lich dom bangsa Viet Nam dalam Adit “Prong jum pataom dom bangsa - Drap ar ilamu Việt Nam” thun 2019, pachreih hu bruk sangka di rilo menuac. Kadha “Dom bangsa Viet Nam” harei ini, da-a mikva saong grauk ayut pang yaih khan ka adat ngak yang glai di urang Pu Péo:

Tui dom urang roh duah, muk kei di urang Việt - Mường nan lac urang Lạc Việt, urang ngak po biak biai di ilamo Đông Sơn - văn minh kraong Hồng daneiy angan dalam sajarah peih taneh padang taneh aia. Bhum thung lũng ceik tỉnh Hòa Bình nan lac sa dalam dom pasak di bhap bani yao klak Việt - Mường.

Tui adat cambat di bhap bini bangsa takik dok di dom tỉnh Tây Nguyên dahlau deih, urang amaik hu pato veik ka anek kamei prong bruk ngak alak ghè piah menyum dalam sang song dom harei rija prong di palei. Mik va oh thau bruk ngak alak hu meng saman halei mai, tok thau lac tuk prong tagok dalam baoh sang tual, hu mboh ame dok menyun ché alak ghè, dok amaik ye tagok glai mek kayau mai ngak tape ngak alak.

Dalam sang urang bangsa Thái Tây Bắc, jaik abih sang thei jeng brei hu gaok bar. Urang Thái iek praong gaok ban yau pandap gireik, meyah sang halei oh hu gaok nan meda ngak mbang oh hu kaya meda. Lường Hạnh, urang vak di Rayo sap ndem Viet Nam daok di Tây Bắc hu kadha vak brei thau ka bruk nan:

Sang tol meng kan mai di urang Raglai hu dak tame janih kiến trúc bhap bani, sa janih kiến trúc bhian mboh dalam dalam bhap bani dom bangsa adei sa-ei daok di bhum ceik glaong. Ngan haong janih sang bhap bani meng kan ini, pandap piah ngak sang tol rilo meng lac krem la-a, kayau, hala glai… Ini lac dom janih pandap hu dalam glai, nan ye manuac sia dalam sang thei jeng meda hu mbaok tame padang ngak sang bo cang tal thợ tacei pato. Yau nan min sang tol di urang Raglai jeng hu dom janih kiến trúc biak karei.

Yaom lac hu mai daok angaok bhum taneh halei ye urang Cam padang ngak bimon kalan saong kuac takac bingiun pak bhum taneh nan. Meyah lac bimon kalan Cam hu mong yau biểu trưng di thượng tầng văn minh Champa ye bingun yao klak Cam nan lac biểu tượng biak karei di rai diuk urang Cam. Kadha vak hadei ini di Inrasara khan brei thau ka dom janih biak karei di bingun yao klak urang Cam:

Daok ngak metau gah sang kumei nan lac adat biak karei di urang bangsa Dao bhong Yên Bái. Adat ini hu makna yau habar?

Tết mbang akaok padai bahrau (sap Tày iew lac Nèn kin khẩu mấư) nan lac tết meng kan di urang Tày, Nùng daok pak Cao Bằng hu peih ngak di biar harei 9/9 saka ia bulan yaok thun. Kadha dom bangsa adei sa-ai adit ini, daa mikva saong taong abih guak pang kadha vak khan brei thau ka Tết mbang akaok padai bahrau di urang Tày, Nùng ngan haong dom adat cambat saong makna biak siam gheih:

Dalam dom harei ni, mik va Khmer Nam bộ di dom phum, sóc dok cang raok rija Kathina (dok ieu lac rija pok khan aow, pok bingu) hadei di 3 bilan An cư kiết hạ . Rija Kathina hu mik va Khmer peih ngak tui rilo adat cambat, jeng sa harei roya di phum, sóc brei ka 2 gah lac dom sư sãi song dom phật tử. Kadha dom bangsa adei saai harei ni, daa mik va song tong abih gauk duah thau ka rija Kathina di mik va Khmer Nam bộ: