Cóh pa zêng 54 c’bhúh acoon ma nưuíh Việt Nam, đha nuôr Mạ nắc acoon cóh vêy đợ ma nứih dâng lấh 40 r’bhâu cha nắc, ặt ma mông cốh 34 tỉnh thành phố cóh prang k’tiếc, n’dhơ cơnh đêếc, bấc nắc ma mông đhị apêê tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai. Tơợ đanh a hay, ma nứih Mạ ma mông bấc nắc za nươr ooy bhrợ ha rêê đhuốch, tu cơnh đêếc đha nuôr dzợ bơơn zư đớc bấc đhr’niêng bh’rợ đơơng âng c’léh la lay âng acoon cóh đay.

Ma nứih Xơ Đăng cóh chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam lêy cha gâr Bô Đô nắc râu ta luôn ặt ma mông lâng apêê đoo cóh pa bhrợ ta têêng, ặt bhrợ văn hóa nắc dzợ đươi dua cóh bhiệc bhan, bhuốih cáih.

Cơnh lâng c’bhúh ma nứih Bh’noong, râu ma mông lâng bil bhrượp âng vel bhươl zêng vêy chắp lêy ta pêếh. Apêê đoo lêy ta pêếh nắc đoo dang óih ta luôn đơơng đoọng râu ca bhố ngăn ha pr’loọng đong, râu ặt ma mông liêm crêê âng đha nuôr vel bhươl.

Cơnh lâng đha nuôr Thái Tây Bắc, khăn Piêu vêy chr’nắp ooy a bhô dang, bơơn p’ma moon cơnh nắc muy râu p’cắh cóh loom tr’kiêng, muy râu âng xa nập bhrợ t’váih râu liêm cra âng ma nứih pân đil. Bêệ khăn piêu công nắc muy cóh bấc cr’liêng xa nay đoọng xay moon ma nứih pân đil Thái. Tu cơnh đêếc pân đil Thai a hay ngai công năl íh taanh, bhrợ khăn piêu.

Đhị tỉnh Lâm Đồng, đha nuôr ma nứih Mạ ma mông k’rong cóh apêê chr’hoong Đạ Huoai, Đạ Téh, Cát Tiên lâng thành phố Bảo Lộc. Công cơnh đha nuôr Cơ Tu, Tà Ôi, Pa Cô, Vân Kiều… cóh zr’lụ miền Trung lâng apêê acoon cóh n’lơơng đhi da ding ca coong Tây Bắc lâng Tây Nguyên, ma nứih Mạ dzợ zư đớc bấc râu c’léh văn hóa liêm pr’hay la lay, cóh đêếc, taanh n’đoóh a doóh bơơn lêy nắc bh’rợ ty đanh chr’nắp bhlâng. Cóh zr’lụ bhrợ têng Festiavl bh’rợ ty đanh Huế g’lúh VIII c’moo 2019 ta bhrợ tơợ t’ngay 26/4 tước t’ngay 2/5, muy chu cớ, bh’rợ taanh n’đoóh a doóh ty đanh âng ma nứih Mạ bơơn xay trúih pa cắh lâng chắp hơnh.

Tơợ kr’bhâu c’moo ahay, đhị zr’lụ k’tiếc Tây Nguyên nắc ơy dưr váih lâng zư đợc mưy râu tr’coọ xa’nưl pa bhlâng pr’hay chr’nắp, nâu đoo nắc tr’coọ xa’nưl ta t’coọ, buôn ta moon nắc n’jưl đhêl, zâp acoon cóh Tây Nguyên moon nắc Goong lu, nắc chiing đhêl. Xa’nưl n’jưl grơm k’rơ âng crâng da ding, bêl xơợng liêm pr’hay cơnh xa’nưl đác hooi. Xa’nưl n’jưl đhêl cơnh râu lêy xăl đoọng ha bhiệc đui truíh, moon p’too, bêl bhui har, bêl ta u loom cóh pr’ắt tr’mung âng đhanuôr cóh vel đông.

Lâng manứih Mnông, bhuốih ha roo t’mêê nắc đoo j’niêng cr’bưn chr’nắp, cắh choom cắh váih ooy pr’ắt tr’mung. Lâng râu hơnh déh cr’liêng ha roo âng zâp a’bhô dang lêy đoọng ha đhanuôr, j’niêng cr’bưn bơơn ta bhrợ têng zâp c’moo đoọng zước nhăn boo đhí liêm crêê, bơơn bhrợ bấc, pr’loọng đông k’bhộ ngăn lâng vel bhươl têêm ngăn, bhui har.

Moót k’dâng c’xêê 1 tước c’xêê 4 dương lịch zâp c’moo, cóh zâp vel đông manứih Jarai đhị Tây Nguyên r’rộ r’răm bhrợ têng bhiệc bhan Pơ Thi. Nâu đoo bơơn ta lêy nắc mưy ooy đợ bhiệc bhan ga mắc bhlâng âng manứih Jarai, k’rong pazưm k’noọ liêm zâp đợ râu chr’nắp văn hoá, lấh mơ nắc đhị bhiệc chi ớh chiing goong Tây Nguyên.

Cơnh lâng bấc ngai ma nứih Êđê, c’lang đác công vêy a bhuy zư lêy. Tu cơnh đêếc, ting đhr’niêng, bêl hân noo pa bhrợ ta têng lứch xang, bêl ra văng moọt bhrợ hân noo bhrợ têng t’mêê, ma nứih Êđê buôn bhrợ bhuốih c’lang đác đoọng chắp hơnh apêê a bhuy, ca văr boo crêê đhí liêm, đơơng chô bấc râu pr’đoọng pr’đhooi ha đha nuôr. Lấh mơ đhr’niêng đươi ooy a bhuy, nâu đô dzợ nắc c’léh ha râu chắp lêy tu đác – râu ma mông âng ma nứih Êđê.

Âi moọt cậ c’xêê 3 dương lịch zấp c’moo, pô ban chớh váih bhoóc choóh da ding ca coong Tây Bắc. Pô ba cắh muy bhrợ pa liêm ha râu liêm pr’hay âng vel bhươl, nắc dzợ pr’đươi đoọng đha nuôr Thái cóh đâu bhrợ têng đợ ch’na cha đha hum yêm la lay.