Acoon cóh Dao cóh tỉnh Lào Cai vêy bấc j’niêng cr’bưn cha chrứih lâng bhiệc bhan pr’hay chr’nắp. Bhiệc bhan ta lấh p’loọng crâng (Khoi Kìm) âng manứih Dao cóh vel Chành, chr’val Xuân Giao, chr’hoong Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai nắc váih bấc râu pr’hay chr’nắp cóh đêếc.

Acoon cóh Lự nắc muy cóh hắt đha nuôr acoon cóh đhị c’bhúh acoon cóh Việt Nam dzợ zư đớc râu liêm pr’hay, pr’ặt tr’mông, dhr’niêng bh’rợ dzợ cơnh a hay. Cóh đêếc, đhr’niêng bh’rợ pa tăm c’niêng âi dưr váih muy đhr’niêng bh’rợ liêm pr’hay vêy tơợ đanh âng ma nứih Lự. Cơnh lâng ma nứih Lự, pân đil vêy c’niêng bh’nhăn tăm, t’lir bh’nhăn liêm, bh’nhăn chr’nắp…

N’dhơ âi đhur t’coóh ​bhlâng, n’đhơ cơnh đêếc bấc t’coóh vel cóh apêê chr’hoong da ding ca coong tỉnh Quảng Ngãi công dzợ p’zay k’rong đớc, zư đớc đợ râu chr’nắp pr’hay âng acoon cóh đay. K’pân t’coóh đhur, lướt ra vạch k’đháp, apêê đoo p’loọn p’too pa choom đoọng ha lang p’niên cơnh lâng râu rơơm kiêng dợ rau chr’nắp văn hóa âng a conh a bhướp bơơn zư đớc ting c’moo c’xêê. Đha nuôr cóh đâu moon apêê đoo nắc đợ “ ma nứih zư đớc r’vai âng vel bhươl”.

Đhị apêê tỉnh da ding ca coong n’đắh Bắc bhiệc bhan cha ha hoo t’mêê âng đha nuôr Thái âi dưr váih loóih lâng c’léh liêm pr’hay n’nắc âi bơơn đha nuôr Thái chô tước Tây Nguyên ma mông đơơng âng zư đớc. Âi moọt m’pâng c’xêê 9 âm lịch, 3 c’moo muy chu, cóh chr’val Ea Kuêh, chr’hoong Cư Mgar, tỉnh Đắk Lắk, zấp ngai nặc bơơn xơợng xa nul xòe Thái dưr đơơr liêm pr’hay, nắc lêy apêê c’mâr Thái cóh xa nập liêm, cuuc khăn piêu, t’nơớt zr’lụ x’nur bơơn pachăm liêm, c’đhâng đhị m’pâng tang đong za zum âng vel đong. Đơơr xa nul tr’coóh nắc đoo moon pa cắh bhiệc bhan cha ha roo t’mêê âng ma nứih Thái, bhrợ têng đhị vel đong t’mêê nắc âi tơợp, brhợ t’váih c’léh văn hóa liêm pr’hay ha ta la tranh bấc c’bhúh acoon cóh ma mông đhị đhăm k’tiếc Đắk Lắk.

Cóh Tây Nguyên vêy bấc j’niêng cr’bưn âng đơơng bấc râu văn hoá liêm chr’nắp lâng bhiệc bhan hơnh déh c’rơ âng đhanuôr Ê Đê nắc nắc đoo mưy ooy đợ j’niêng cr’bưn cơnh đêếc. Đợ xa’nưl âng chiing goong pazưm lâng râu đha hưm yêm âng zợ búah lâng đợ pr’hoọm liêm chr’nắp âng xa’nập xập đoọng ha zâp apêê t’coóh t’ha nắc đoo j’niêng cr’nưn đoọng k’coon cha’châu bhrợ p’cắh râu văn hoá chắp nhêr apêê ga rựa t’ha âng acoon cóh Ê Đê.

Cóh tỉnh Sơn La, acoon cóh La Ha ắt mamung lấh mơ nắc đhị 2, 3 chr’hoong cơnh Quỳnh Nhai, Thuận Châu, Mường La. Pr’ắt tr’mung âng đhanuôr lấh mơ nắc bhrợ têng nông nghiệp cơnh chóh ha roo ruộng, ha roo cóh ha rêê lâng băn a’ọc a’tứch. Moót k’dâng c’xêê 9, c’xêê 10 dương lịch zâp c’moo, bêl k’noọ moót xoót ha roo, đhanuôr nắc buôn bhrợ bhiệc bhuốih ha roo t’mêê. J’niêng cr’bưn nâu tước đâu dzợ bơơn manứih La Ha cóh Sơn La zư đợc.

Cóh zấp c’bhúh đhi noo acoon cóh cóh apêê chr’hoong da ding ca coong tỉnh Quảng Ngãi, ma nứih Cor cóh 2 chr’hoong Trà Bồng lâng Tây Trà dzợ bơơn zư đớc bấc râu chr’nắp âng văn hóa ty đanh, cóh đêếc vêy chiing goong. Cóh apêê bhiệc bhan ga mắc âng đha nuôr Cor cóh Trà Bồng, Tây Trà, cắh choom cắh vêy xa nul chiing, goong lâng apêê tơơm n’dza ( buốh) đha hưm yêm.

Cóh pa bhlâng bấc râu liêm chr’nắp, cha dh’nắh đha hum yêm âng âng đha nuôr Dao Tiền cóh Mộc Châu, Sơn La choom ​dáp tước bánh Dua ít – muy râu bánh bơơn đha nuôr lêy c’léh đoọng ha ch’roonh zr’muông.

Ma nứih Thái nắc muy cóh 54 c’bhúh đha nuôr acoon cóh Việt Nam, ặt ma mông bấc cóh apêê zr’lụ da ding ca coong. Apêê đha nuôr Thái buôn ma mông ting bha nụ vel cóh apêê clung ta huung, đhị đăn toọm đác, pr’ặt tr’mông ặt liêm lâng cruung k’tiếc đoọng buôn ha bh’rợ bêệt ha roo ruộng, chóh lanh, taanh n’đoóh a doóh. Tơợ a hay tước nâu câi, đha nuôr Thái ma mông lâng cóh đhr’nong đong đh’rơơng dal zôông lâng cóh cr’loọng đong dh’rơơng n’nắc z’lấh bấc cr’chăl âi bhrợ t’váih pr’ặt tr’mông, c’léh văn hóa la lay.

Đhanuôr Chứt nắc acoon cóh vêy đợ manứih m’bứi bhlâng, nắc vêy k’noọ 4.000 cha’nặc, ắt mamung cóh vel Rào Tre, chr’val Hương Liên, chr’hoong Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Bêl ahay, đhanuôr lấh mơ nắc ắt mamung cóh gợp đhêl, ặt t’mung lâng bhiệc chấc lướt penh bơơn a’đhắh dzăm, pêếh p’lêê... Đợ c’moo hanua, đhanuôr Chứt bơơn Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh moon pa choom bhrợ têng ruộng chuôr, ting chô ặt đăn lâng zâp đhanuôr acoon cóh lơơng, manứih Chút vêy pr’ắt tr’mung tinh thần zăng bấc chr’nắp. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah bhui har Tết Lấp Lỗ lâng đhanuôr Chứt cóh t’ruíh Văn hoá đhi noo hêê acoon cóh bêl đâu.