Đhanuôr Cơ Tu xoọc ăt mamông coh 3 chr’hoong da ding k’coong Nam Giang, Đông Giang, Tây Giang, tỉnh Quảng Nam lâng bơr chr’hoong Nam Đông, A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Manuyh Cơ Tu ta béch coh bh’rợ coọch boọc, pa chăm Gươl, taanh n’đooh a dooh, taanh pr’đươi râu lơơng… Coh pazêng bh’rợ tr’nêng ty đanh, bh’rợ t’taanh năc xay p’căh râu zay, ta béch âng pân juyh Cơ Tu. Hân đhơ cơnh đêêc, lâng ting ăt đh’rưah k’rơ pa bhlâng âng kinh tế thị trường, bh’rợ t’taanh âng đhanuôr Cơ Tu xoọc ăt lâng đhr’năng bil bal. Lâng râu rơơm kiêng zư lêy bh’rợ tr’nêng ty đanh âng đhanuôr đay, bâc c’moo n’nâu, t’cooh A Vô Cưa, 70 c’moo, ăt coh cr’noon Dỗi, chr’val Thượng Lộ, chr’hoong Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế ơy t’bhlâng pa dưr bh’rợ t’taanh. Pazêng pr’đươi âng đoo taanh cơnh zong, achuy, pazêng râu cr’độ pr’đươi coh pr’loọng đong… ta luôn vêy đhanuôr coh zr’lụ lâng bấc ta mooi kiêng.

Đha nuôr lâng pr’zơc da dêr! Dha nuôr Thái coh Tây Bắc vêy bâc c’leh văn hóa, đhr’niêng bh’rợ liêm pr’hay. Coh đêêc choom xay moon tươc đhr’niêng chọ chỉ mr’nit têy – muy coh bâc c’leh văn hóa a bhô dang đơơng âng râu liêm chr’năp bơơn đha nuôr k’đhơợng bhrợ tơợ lang n’nâu tươc lang n’tôh.

Lâng đhanuôr Thái coh Tây Bắc, t’rí năc muy coh pazêng acoon bh’năn chr’năp coh pr’ăt tr’mông. Tu t’rí căh muy đươi dua ooy bh’rợ pa bhrợ, ting n’năc năc cr’van ga măc âng pr’loọng đong. Chăp t’rí năc tơợ lang ahay, đhanuôr Thái Tây Bắc ơy vêy bh’rợ bhuôih pa chô r’vai đoọng chăp hơnh acoon bh’năn xang đợ t’ngay bhrợ ruộng tông, ha rêê đhuốch.

Đha nuôr Thái Tây Bắc vêy n’juông p’rá: “ Lươt đăh a xiu, chô ộm a lăc” pa căh ch’na a xiu năc râu pa bhlâng bơơn chăp lêy coh văn hóa ch’na đhr’năng âng đha nuôr Thái. Tơợ a xiu, đha nuôr choom bhrợ têng bâc ch’na la lay cơnh, coh đêêc năc choom xay truih tươc a xiu pa chúa, muy ch’na tơợ a hay bơơn bâc ngai kiêng đăh.

Zâp bêl vêy ngai bil, manứih Mông nắc buôn bhrợ têng bhiệc c’lêng 5-7 t’ngay, zâp t’ngay nắc zêng lêy lêệng ta rí, k’roóc cắh cậ a’ọc. Cắh váih zên, pr’loọng đông nắc lướt vặ bơơn. Xang bêl tập lơi manứih bil, đợ apêê ặt ma mung nắc lêy pa câl k’tiếc, pa câl ruộng, pa câl zêng đợ râu choom pa câl, hân đhơ cơnh đêếc cung cắh zâp chroót nợ. Lâng đợ zên nợ ting ặt ta pưn apêê tơợ lang nâu tước lang n’tốh. Đhị đhr’năng cơnh đâu, 2, 3 manứih Mông nắc ơy grơơ nhool lơi jợ j’niêng cr’bưn, hân đhơ bấc ngai xay moon... đoọng choom dưr zi lấh pa dưr pa xớc pr’ắt tr’mung.

T’cooh Ksor Hyao ăt coh vel Breng 3, chr’val Ia Dêr, chr’hoong Ia Grai, tỉnh Gia Lai năc ma nưih liêm choom bhlâng coh bh’rợ chăp hơnh k’tiêc k’ruung, bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê lâng zư lêy yêm têêm vel đong.

Đhanuôr acoon cóh Mường cóh tỉnh Phú Thọ dzợ vêy bấc râu ch’na đh’nắh a’yêm, ooy đâu vêy bánh chưng thảo dược, dzợ ta moon nắc bánh chưng tăm, đơơng pr’hoọm chr’nắp yêm cóh crâng k’coong. Râu bánh chr’nắp nâu cung cắh choom cắh vêy ooy zâp a’pướih ch’na bhuốih a’bhô dang, tô bhúh, plêệng k’tiếc âng manứih Mường zâp bêl bhiệc bhan, tết tọc.

Đhanuôr Khmer vêy đợ văn hoá chr’nắp pr’hay, bơơn zư đợc ooy bấc lang. Ting đêếc, bấc j’niêng cr’bưn bơơn zư đợc tơợ lang nâu tước lang n’tốh. Zâp j’niêng cr’bưn bơơn bhrợ têng lalay cơnh. Tu cơnh đêếc, j’niêng cr’bưn n’đoo cung vêy mưy manứih k’đhơợng bhrợ têng-bơơn ta moon nắc À Cha. Cơnh đêếc, À Cha nắc manứih ha cơnh? Bh’rợ âng À Cha ooy pr’ắt tr’mung đhanuôr Khmer ha cơnh? Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc lêy năl ooy bha ar xrặ âng Ngọc Tươi, PV Đài p’rá Việt Nam, ắt zr’lụ đồng bằng k’ruung Cửu Long.

Đhanuôr Khmer ắt ma mung pazưm đhị 2, 3 tỉnh zr’lụ ĐBSCL lâng k’dâng 1,3 ực manứih, ặt ma mung tr’lục đh’rứah lâng apêê a’duôn, Hoa, Chăm. Hân đhơ cơnh đêếc, đhanuôr cóh đâu cung dzợ zư đợc pr’hoọm văn hoá chr’nắp âng acoon cóh đay ooy zâp j’niêng cr’bưn, bh’rợ tr’nêng, bhiệc bhan... Ooy đâu, j’niêng cr’bưn Chọ têy nắc mưy ooy đợ j’niêng cr’bưn chr’nắp, cắh mưy ta bhrợ ooy pr’ắt tr’mung zâp t’ngay nắc dzợ n’léh váih đhị zâp j’niêng cr’bưn, bhiệc bhan âng manứih Khmer.

Moon tươc đha nuôr Cao Lan, căh choom căh moon tươc đợ bhr’ươr Sình ca , liêm pr’hay tơợ cr’liêng pr’hat, ghit xa nay ch’roonh zr’muông… lươt đh’rưah lâng xa nul liêm pr’hay âng đha nuôr cơnh cha grâr sành, hát n’coo, kèn ha la….